Μια γέφυρα ΕΝΟΣ Εκατομμυρίου Ετών

http://www.terrapapers.com/

Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική Μυθολογία έχουν υπάρξει 3 κατακλυσμοί. Κάθε κατακλυσμός κατέστρεφε μια ολόκληρη ανθρωπότητα. Θυμηθείτε τα γένη του Ησιόδου – Χρυσό κτλ. Μην παραξενεύεστε με αυτήν την απίθανη είδηση. ( δες κι εδώ  Επιστροφή στα Αντικύθηρα μετά από 2.000 χρόνια επίσης και Βρέθηκε η Ατλαντίδα, Γιγαντιαίες Σφίγγες και Πυραμίδες στο Τρίγωνο των Βερμούδων και  Vimana ιπτάμενη μηχανή 5.000 ετών, ανακαλύφθηκε στο Αφγανιστάν )

Προτιμήσαμε την φωτογραφία της ΝΑΣΑ παρά αυτές του Google Earth διότι οι φωτογραφίες που βλέπετε στο Google Earth έχουν υποστεί επεξεργασία και έχουν εξαφανιστεί ή παραποιηθεί «επικίνδυνα» αποδεικτικά στοιχεία.

Η μοναδική καμπύλη της γέφυρας και η σύνθεση αποκαλύπτουν ότι είναι ανθρώπινη κατασκευή. Οι θρύλοι καθώς και οι Αρχαιολογικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι τα πρώτα σημάδια ανθρώπινης παρουσίας στην Sri Lanka χρονολογούνται πριν 1.750.000 χρόνια και η ηλικία της γέφυρας είναι παρεμφερής. Προσέξτε ακόμη ότι η χρονολόγηση προέρχεται από την έδρα αρχαιολογίας της Sri Lanka.

Μία από τις πλέον εντυπωσιακές όσο και αινιγματικές αρχαίες κατασκευές είναι και η βυθισμένη σήμερα«γέφυρα του Αδάμ», η οποία συνδέει το νησί της Σρι Λάνκα με την Ινδία αποτελούμενη σήμερα από υφάλους!  Ανακαλύφθηκε πρόσφατα από τη μελέτη δορυφορικών φωτογραφιών της περιοχής από τη NASA. Έχοντας συνολικό μήκος 18,5 μιλίων (30 χιλιόμετρα) και ηλικία, σύμφωνα με την έδρα αρχαιολογίας της Σρι Λάνκα, 1-2 εκατομμυρίων ετών, η εντυπωσιακή αυτή κατασκευή δημιουργήθηκε, αν πιστέψουμε τον θρύλο του Ramayama, από έναν μεγάλο αριθμό πιθηκοειδών όντων υπό την επίβλεψη του θεού Rama, προκειμένου να σώσει τη γυναίκα του από τον βασιλιά των δαιμόνων Rayana.

Αυτή η πληροφορία ίσως δεν έχει τόση σημασία για τους αρχαιολόγους που ενδιαφέρονται για την εξερεύνηση της καταγωγής των ανθρώπων. Αλλά είναι σίγουρο ότι ανοίγει τις πνευματικές πύλες των ανθρώπων που ερευνούν την αρχαία ιστορία όπως συνδέεται με την Ινδική μυθολογία!

Σαντορίνη: Κάτω από το στέγαστρο του Ακρωτηρίου

Ο σχεδιασμός της υπερκατασκευής 
έγινε από τον αρχιτέκτονα κ. Νίκο Φιντικάκη

Αν δεν ήταν το ηφαίστειο, σήμερα δεν θα υπήρχε Σαντορίνη όπως την ξέρουμε, πολλώ δε μάλλον δεν θα υπήρχε Ακρωτήρι. Οσο κι αν αυτό φαίνεται σκληρό, είναι η πραγματικότητα που θα άκουγα να επαναλαμβάνεται πολλές φορές στη διάρκεια μιας πρόσφατης επίσκεψης στο νησί. 


Για τον αρχαιολόγο κ. Χρίστο Ντούμα, το όνομα αλλά και η ζωή του οποίου έχουν συνδεθεί άρρηκτα με τον προϊστορικό οικισμό, και τον πλέον ειδικό για ένα νησί σαν κι αυτό, τον ηφαιστειολόγο κ. Γιώργη Βουγιουκαλάκη τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. 

Το ηφαίστειο που έδωσε και πήρε ζωές και πολιτισμούς σε βάθος πολλών χιλιετιών εξακολουθεί να ορίζει τη ζωή των ανθρώπων. Το καμπανάκι λοιπόν, που κτύπησε πριν από ενάμιση περίπου χρόνο, όταν δόθηκαν τα πρώτα σήματα για ενδεχόμενη έκρηξη έθεσε τους πάντες σε εγρήγορση. 

Φυσικά θα ήταν μία από τις συνήθεις, που συμβαίνουν ανά τακτικά διαστήματα, όπως βεβαιώνει ο κ. Βουγιουκαλάκης, παρ' όλα αυτά η ανησυχία υπήρχε. Τελικά όμως ο συναγερμός έληξε, χωρίς επεισόδιο προς αγαλλίαση των πάντων και για του λόγου το αληθές ο ηφαιστειολόγος επρόκειτο να αναχωρήσει την επαύριο από το νησί, ήσυχος. 

Στο ενδιάμεσο θα είχε δώσει όλες τις πληροφορίες για το ηφαίστειο της Σαντορίνης και την καταστροφή του οικισμού ενώ ο καθηγητής κ. Ντούμας θα μιλούσε για το Ακρωτήρι και τον πολιτισμό του και θα ξεναγούσε μία ομάδα ελλήνων και ξένων δημοσιογράφων, καλεσμένων του δημάρχου Θήρας κ. Ζώρζου στο εξαιρετικό, βιοκλιματικό στέγαστρο που καλύπτει την ανασκαφή.

Ήταν άνοιξη του 1613 π.Χ., το πολύ πρώτες μέρες του καλοκαιριού, όταν ξύπνησε το ηφαίστειο της Σαντορίνης, όπως λέει ο κ. Βουγιουκαλάκης. Σπόροι και γυρεόκοκκοι από ελιές, κωνοφόρα δέντρα, αμπέλια, δημητριακά και άλλα φυτά, που έχουν ανακαλυφθεί στο στρώμα των υλικών της έκρηξης μαρτυρούν την εποχή. 

Για τη χρονολογία, όμως, που έχει αλλάξει αρκετές φορές τις τελευταίες δεκαετίες – ανάλογα με μεθόδους μέτρησης και επιστήμονες – φαίνεται, ότι μόλις τώρα μπορούμε να είμαστε περισσότερο ασφαλείς. 

Ένα κλαδί ελιάς με ρίζες και φύλλα, που βρέθηκε στην καλδέρα του ηφαιστείου της Θήρας, επέτρεψε τη χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα και ο κ. Βουγιουκαλάκης προσδιορίζει πλέον την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, που ήταν «η μεγαλύτερη που έχει γνωρίσει το ανθρώπινο είδος τα τελευταία 10.000 χρόνια», όπως λέει, στο 1613 π.Χ. (συν-πλην 13 χρόνια).

Καθισμένοι στο μικρό αμφιθέατρο του Ακρωτηρίου παρακολουθούμε τον ηφαιστειολόγο που έχει μελετήσει τη Μινωική έκρηξη να περιγράφει την εξέλιξη του φαινομένου, όπως μπορεί να αναπλασθεί σήμερα. Εν ολίγοις η διάρκεια της έκρηξης, που έγινε σε τρεις φάσεις, πρέπει να ολοκληρώθηκε σε δύο ή τρία εικοσιτετράωρα, που προφανώς έμοιαζαν σαν η γη να ξαναγεννιόταν. 

Η Σαντορίνη και τα κοντινά νησιά σε ακτίνα 50-60 χιλιομέτρων καταστράφηκαν ολοσχερώς, ο ηφαιστειακός χειμώνας που απλώθηκε έως τις περιοχές του ανατολικού Αιγαίου και της Μικράς Ασίας κράτησε δύο χρόνια, η θερμοκρασία έπεσε κατά δύο - τρεις βαθμούς, τα αλλεπάλληλα παλιρροϊκά κύματα, ύψους ως και 12 μέτρων είχαν σαρώσει τις ακτές των κοντινών νησιών και της βόρειας Κρήτης μέσα σε 20 λεπτά. 

Όσο για τους κατοίκους είναι αδύνατο να σώθηκαν, όπου κι αν είχαν προφθάσει να πάνε, όσα πλοία κι αν είχαν…

Ίσως αν εντοπισθεί το αρχαίο λιμάνι όπου είναι πιθανό να είχαν καταφύγει οι άνθρωποι τις τελευταίες, δραματικές ώρες της πόλης τους, να υπάρξουν απαντήσεις.

Άγνωστο, εξάλλου, πότε κατοικήθηκε εκ νέου το νησί. Θα χρειάστηκαν περί τα 50 - 60 χρόνια ώστε να επανέλθει σε μία κατάσταση που να επιτρέπει την ανθρώπινη διαβίωση, επισημαίνει ο κ. Βουγιουκαλάκης. Τα αμέσως επόμενα, ανθρώπινα ίχνη όμως εμφανίζονται γύρω στον 13ο - 12ο π.Χ. αιώνα (με τα έως τώρα δεδομένα τουλάχιστον), όπως διευκρινίζει ο κ. Ντούμας.

Εξαιρετική εμπειρία όμως, την οποία – αν και περασμένος Οκτώβρης – απολαμβάνουν πολλοί τουρίστες είναι η επίσκεψη στο στέγαστρο, που καλύπτει περί τα 14 στρέμματα ανασκαμμένου αρχαιολογικού χώρου. Πρόκειται φυσικά για μία υπερκατασκευή, ο σχεδιασμός της οποίας έγινε από τον αρχιτέκτονα κ. Νίκο Φιντικάκη, απόντα, αν και δικαιολογημένα από τη συγκεκριμένη ξενάγηση, για τον οποίο ο κ. Ντούμας είχε να πει ιδιαίτερα καλά λόγια για τη σύλληψη της ιδέας, τον σεβασμό στα μνημεία και την αποτελεσματικότητα στην εξεύρεση λύσεων.

Μεγαλύτερο προσόν του στεγάστρου αυτού όμως – απολύτως ασφαλές πλέον, μετά την περιπέτεια της πτώσης ενός τμήματός του λόγω αστοχίας υλικών, όπως κατέληξαν οι έρευνες – είναι ότι απ' έξω δεν φαίνεται! 

Στο εσωτερικό στα «συν» του είναι η σταθερή, ευχάριστη θερμοκρασία του χώρου, παρά τη μεγάλη ζέστη εξωτερικά.

Ακόμη, ο φυσικός φωτισμός, η καθαρότητα, η ευκρίνεια, τα χρώματα, η απλότητα της κατασκευής, που δείχνουν ιδιαίτερο σεβασμό στη θαμμένη πόλη, η οποία διατηρήθηκε χάρη στην κάλυψή της από τα παχιά στρώματα ελαφρόπετρας και τέφρας από την ηφαιστειακή έκρηξη. 

Αρνητική ωστόσο η πρώτη εντύπωση του οικισμού, καθώς η διαδρομή που ακολουθεί ο επισκέπτης περπατώντας σε μία ξύλινη ράμπα που περιτρέχει τον αρχαιολογικό χώρο από ανατολικά και σε αρκετό ύψος από τα κατάλοιπα δίνει μία εικόνα δυσνόητη, με τα μισοθαμμένα σπίτια να μοιάζουν με σωρούς από πέτρες. 

Στη συνέχεια όμως όλα γίνονται καλύτερα. Η ράμπα διαχωρίζεται και αποκτά διακλαδώσεις, οι διαδρομές κατεβαίνουν στο επίπεδο της ανασκαφής και επιτέλους πατάμε στα δρομάκια όπου περπατούσαν και οι κάτοικοί του χωριού καθημερινά. Εκείνοι βέβαια δεν γνώριζαν το τσιμέντο που μπήκε τώρα για την προστασία των ερειπίων αλλά έφτιαχναν τους δρόμους τους λιθόστρωτους. 

Τα σπίτια τους είχαν δύο και τρεις ορόφους και πολλά δωμάτια. Τα πλούσια ήταν κτισμένα με πελεκητές πέτρες – γι΄ αυτό αποκαλούνται «ξεστές» –, ενώ τα υπόλοιπα από τούβλα λάσπης ενισχυμένα με άχυρα, ξύλα και γύψο. Με ξύλα και καλάμια έφτιαχναν τις στέγες και από πάνω έβαζαν πατημένο χώμα για δροσιά το καλοκαίρι και ζέστη τον χειμώνα. Ιδέα, που ακολουθεί και σημερινό βιοκλιματικό στέγαστρο.

Στην τριγωνική πλατεία του οικισμού ορισμένα από τα οικήματα μπορεί να ήταν καταστήματα, όπως λέει ο κ. Ντούμας, λίγο πιο κάτω μάλιστα πάνω από μία χαμηλή πόρτα υπάρχουν ακόμη οι τρύπες από τα δοκάρια, που στήριζαν ένα σκέπαστρο. Δύο τριβεία για σπόρους στην είσοδο και το εσωτερικό του σπιτιού αποδεικνύουν μία από τις ασχολίες των ανθρώπων, ενώ λίγο πιο κάτω έχουν απομείνει οι μύλοι του αλέσματος. 

Αλλωστε – όπως θα συνέβαινε και στη συνέχεια στην Ελλάδα για πολλούς αιώνες – το ισόγειο ήταν αποθήκες, εργαστήρια ή μύλοι και αντίστοιχα οι πάνω όροφοι ήταν οι χώροι διαμονής των κατοίκων. Μόνο τέσσερα σπίτια έχουν ανασκαφεί πλήρως, λέει ο κ. Ντούμας και άλλα τρία μερικώς. 

Εδώ βρέθηκαν διάφορα σκεύη και καλάθια με το περιεχόμενό τους καμιά φορά, δίχτυα, αγκίστρια, ακόμη και έπιπλα, όπως κρεβάτια και ένα ιδιαίτερης τέχνης τραπέζι. 

Οι τοιχογραφίες που κάλυπταν το εσωτερικό των σπιτιών, όχι μόνον δείχνουν μία υπέροχη ζωγραφική αλλά αποτελούν πολυτιμότατη πηγή πληροφοριών για την κοινωνία, τη θρησκεία, το εμπόριο και τις άλλες ασχολίες των ανθρώπων. 

Λίγο αργότερα στα εργαστήρια του Ακρωτηρίου θα βλέπαμε μερικές από αυτές τις τοιχογραφίες, υπέροχες πλην άγνωστες στο μεγάλο κοινό εξ αιτίας της έλλειψης εκθεσιακού χώρου. «Θα ήθελα ένα μουσείο για να εκτεθούν, δεν το αξίζει το Ακρωτήρι;», λέει ο κ. Ντούμας. 

Επί του παρόντος όμως, άλλες είναι οι ελλείψεις. Πληροφοριακές πινακίδες δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί, αν και ο καθηγητής βεβαιώνει, ότι σε έναν μήνα περίπου θα είναι έτοιμες. 

Άγνωστο, ωστόσο, πότε θα υλοποιηθούν οι εκθέσεις με ευρήματα των ανασκαφών μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, κάτι που θα εμπλουτίσει δυναμικά το σύνολο και θα συντελέσει στην αντίληψη της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. 

Χωρίς αυτές το έργο θα είναι πάντα ανολοκλήρωτο. Φυσικά περιμένει κανείς να ανοίξει γρήγορα και το κυλικείο, για το οποίο έχει προκηρυχθεί από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων σχετικός διαγωνισμός.

Έξω από τον οικισμό πια καθώς περπατούμε στο καλοστρωμένο, βοτσαλωτό δάπεδο ανάμεσα σε χαμηλά τοιχία φτιαγμένα από αδρές, ηφαιστειακές πέτρες, κόκκινες και μαύρες το τοπίο είναι ξερό, με μόνες νησίδες πρασινάδας την περίφημη, σαντορινιά κάπαρη. Ο κρόκος που συνέλεγαν οι περίφημες Κροκοσυλλέκτριες των τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου δεν φυτρώνει πια εδώ.

Πηγή: Μαρία Θερμού, Εφημερίδα "Το Βήμα" 

Ἔρρωσο

Πηγή: diadrastiko: Σαντορίνη: Κάτω από το στέγαστρο του Ακρωτηρίου http://diadrastiko.blogspot.com/2012/10/blog-post_2505.html#ixzz2A2BYh5wB

Online Exhibition: Roads of Arabia

Roads of Arabia: Archaeology and History of the Kingdom of Saudi Arabia

Over the last forty years... archaeologists working in Saudi Arabia have been uncovering sites across the peninsula, revealing an ancient past for which there is scant literary testimony and hitherto no tangible evidence. This exhibition, Roads of Arabia, can open all our eyes, as it includes well over three hundred objects that date from prehistoric times to the birth of the Kingdom of Saudi Arabia in 1932. It offers, then, a window on the peninsula’s pre-Islamic past and on the axis of the entire Muslim community, the Holy Shrine of the Ka`ba in Mecca.

Mysterious stone steles, monumental statues of humans, haunting gold masks, and bronze statuettes of Roman gods testify to Arabia’s rich and complex history before the coming of Islam. None of the works had been seen outside of Saudi Arabia until 2010, when the Saudi Commission for Tourism and Antiquities (SCTA) in collaboration with the Musée du Louvre organized the first exhibition of the material. Other venues in Europe included the CaixaForum in Barcelona, the Hermitage Museum in St. Petersburg, and the Pergamon Museum in Berlin. We at the Smithsonian’s Arthur M. Sackler Gallery are delighted to be the first US venue for Roads of Arabia, and also to serve as the organizer of its North American tour.

The objects selected for Roads of Arabia demonstrate that the Arabian Peninsula was not isolated in ancient times. Arabia acted as the conduit for the spices and incense from its southern coast and the Horn of Africa that supplied the temples and royal courts of the Middle East and the Mediterranean. This lucrative trade encouraged the development of a network of oases linked by caravan trails that traversed the peninsula, which was thus connected to the great metropolitan centers of the Ancient Near East—Egypt, Syria, Mesopotamia, and Iran—and the Greco-Roman world. Many of the excavated sites reveal a cultural efflorescence, with objects imported from abroad and objects created locally that witness the strength of local and regional ideologies and aesthetics...

 http://ancientworldonline.blogspot.gr/

Ποια είναι τελικά τα αναπάντητα μυστήρια της αρχαιολογίας;

Την ώρα που η NASA έφτασε στο σημείο να ανακοινώσει το ενδεχόμενο ύπαρξης ζωής έξω από τη Γη, είναι μια ευκαιρία να ξαναθυμηθούμε ποια είναι τα πέντε μεγάλα αινίγματα της αρχαιολογίας, που ζητούν απαντήσεις, όταν είναι γνωστό ότι δεν λείπουν και εκείνοι, οι οποίοι πιστεύουν ότι, για παράδειγμα, ακόμη και τον περίφημο Δίσκο της Φαιστού τον έφτιαξαν … εξωγήινοι!!

ΑΝΑΝΤΙΡΡΗΤΑ όταν ορισμένοι μιλούν για μυστήρια*, ο νους τους πηγαίνει σε διάφορα ανεξήγητα ή δυσερμήνευτα φαινόμενα στα οποία η κοινή λογική δεν μπορεί να δώσει εξηγήσεις - πέραν των όποιων ερμηνειών του καθενός μας. Έτσι και στην αρχαιολογία. Όπως έγραψε, για παράδειγμα, η εφημερίδα «Το Βήμα» της 22/2/2010, το DΝΑ μίλησε και έριξε φως, σε ένα πανάρχαιο μυστήριο. Ο θρυλικός Τουταγχαμών, ο φαραώ με το χρυσό προσωπείο, πέθανε στα 19 του χρόνια από έναν πραγματικά καταραμένο συνδυασμό:μια σπάνια κληρονομική ασθένεια των οστών, ένα σπασμένο πόδι και το τσίμπημα ενός κουνουπιού που τον μόλυνε με ελονοσία. Αυτό έδειξαν οι γενετικές εξετάσεις στο μουμιοποιημένο σώμα του 3.300 χρόνια μετά τον θάνατό του. Μπορούμε λοιπόν να ελπίζουμε ότι η επιστήμη του 21ου αιώνα θα δώσει την απάντηση και σε άλλα μεγάλα αινίγματα της αρχαιολογίας, γρίφους που παραμένουν άλυτοι εδώ και αιώνες. Και δεν μιλάμε για θεωρίες και υποθέσεις, όπως για το πού βρίσκεται η χαμένη Ατλαντίδα, αλλά για χειροπιαστά ευρήματα και μνημεία, όπως ο Δίσκος της Φαιστού, το Στόουνχετζ, τα τεράστια αγάλματα στη Νήσο του Πάσχα, τα γεωγλυφικά της Νάσκα στο Περού και οι στρογγυλές μπάλες στην Κόστα Ρίκα. Ποιοι τα έφτιαξαν, πώς και, κυρίως, γιατί; Τι σκοπό εξυπηρετούσαν; Είναι μυστήρια που αντιστέκονται πεισματικά στη μία και μοναδική ερμηνεία. Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και σήμερα τα λίγα πράγματα που ξέρουμε για αυτά απλώς εξάπτουν περισσότερο τη φαντασία...

Για τον Τουταγχαμών η ώρα της αλήθειας άργησε αλλά ήλθε χάρη στις πιο εξελιγμένες μεθόδους γενετικού ελέγχου. Αναλύοντας το DΝΑ από 11 μούμιες για να εξετάσουν τις συγγενικές σχέσεις μεταξύ τους, οι ερευνητές αναζήτησαν ενδείξεις για πιθανές γενετικές ανωμαλίες και ασθένειες και βρήκαν τελικά τι σκότωσε τον έφηβο φαραώ το πολύ μακρινό έτος 1324 π.Χ.
Τα επιστημονικά ευρήματα διηγούνται μια θλιβερή ιστορία: σακάτης εκ γενετής εξαιτίας των αιμομικτικών γάμων στη βασιλική οικογένεια, ο Τουταγχαμών ήταν κουτσός, καμπούρης και φιλάσθενος. Έπασχε από μια γενετική ασθένεια που καταστρέφει τα κύτταρα των οστών, το λεγόμενο σύνδρομο Κohler ΙΙ, και από δυσμορφία στα πόδια.
Τα κατάγματα στο μουμιοποιημένο σώμα του έδειξαν ότι είχε ένα ατύχημα λίγο πριν από τον θάνατό του, ίσως κάποια πτώση από άρμα. Και τότε ήλθε η χαριστική βολή: πιθανότερη αιτία θανάτου ήταν ένα κουνούπι μολυσμένο από το παράσιτο Ρlasmodium το οποίο προκαλεί την ελονοσία. Επιπλέον οι ερευνητές από την Αίγυπτο, την Ιταλία και τη Γερμανία έφτιαξαν το γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας του Τουταγχαμών, αποδεικνύοντας πέραν πάσης αμφιβολίας ότι δεν ήταν γιος της πανέμορφης Νεφερτίτης, η οποία υπήρξε σύζυγος του πατέρα του, του φαραώ Ακενατών.
Ιατρικό ανακοινωθέν εκπληκτικής ακρίβειας, αν αναλογιστεί κανείς ότι η νεκροψία έγινε 33 αιώνες μετά τον θάνατο. Και, όπως συμβαίνει συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, άλλοι επιστήμονες είδαν με σκεπτικισμό τη διάγνωση. Το συμπέρασμα ήταν βεβιασμένο, είπαν στο περιοδικό «Νature». Κάποιοι λένε ότι οι παραμορφώσεις στα οστά του Τουταγχαμών μπορεί να οφείλονται στη διαδικασία της ταρίχευσης, ενώ άλλοι ότι η απουσία εσωτερικών οργάνων στις μούμιες αφήνει πάντα ερωτηματικά ως προς τα συμπεράσματα για την αιτία του θανάτου.
Αλλά αν η μούμια του Τουταγχαμών αποκάλυψε τελικά κάποια από τα μυστικά της, υπάρχουν πέντε μυστήρια της αρχαιολογίας που προκαλούν ακόμη τη σύγχρονη επιστήμη να βρει όλες τις απαντήσεις:

1. Το Στόουνχετζ
Αστρονομικό κομπιούτερ ή κέντρο θεραπείας;
Παρατηρητήριο άστρων ή λατρευτικό κέντρο θεραπείας, κάτι σαν μια Λούρδη στην προϊστορική Βρετανία; Το Στόουνχετζ συνεχίζει, εδώ και 4.000 χρόνια, να κεντρίζει τη φαντασία με τα μυστήρια και την απόκοσμη έλξη του. Για πρώτη φορά εδώ και μισό αιώνα, βρετανοί αρχαιολόγοι άρχισαν ανασκαφές με σκοπό να απαντήσουν για ποιον λόγο κατασκευάστηκε και ποιους σκοπούς εξυπηρετούσε το διάσημο μνημείο.
Η πρώτη ανασκαφή μέσα στον κεντρικό δακτύλιο επικεντρώνεται σε ένα μικρό κομμάτι χορταριασμένης γης, που παρεμβάλλεται ανάμεσα στους μεγάλους μονόλιθους και στους μικρούς γαλαζωπούς λίθους από το ορυκτό δολερίτη. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι ίσως κρύβει το μυστικό για τη σημασία του Στόουνχετζ.
Για τις προϊστορικές φυλές της Νότιας Βρετανίας, η τοποθεσία στην πεδιάδα του Σάλισμπερι ίσως ήταν ιερός τόπος θεραπείας, ένας ναός αφιερωμένος στον Ήλιο με μαντείο όπως αυτό των Δελφών. Ισως πάλι η σημασία του να ήταν καθαρά αστρονομική, όπως υποστηρίζουν οι περισσότεροι επιστήμονες.
Κάθε χρόνο στις 21 Ιουνίου, την πρώτη ημέρα του καλοκαιριού, ο ήλιος ανατέλλει από ένα σημείο πιο βόρεια από κάθε άλλη ημέρα μέσα στον χρόνο. Στα ερείπια του Στόουνχετζ η ανατολή του θερινού ηλιοστασίου εμφανίζεται στον ορίζοντα σε ευθυγράμμιση με την ογκώδη κύρια πέτρα του μνημείου.
Αυτό είναι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του Στόουνχετζ. Μετρώντας τον αριθμό των ημερών μεταξύ των ετήσιων αυτών ευθυγραμμίσεων, θα μπορούσαν να έχουν ένα πρακτικό ημερολόγιο και να προβλέπουν ακόμη και τις εκλείψεις.
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, οι ακριβείς κινήσεις του ήλιου και της σελήνης απεικονίζονται στην αρχιτεκτονική δομή του Στόουνχετζ. Ο αριθμός των ογκόλιθων στους ποικίλους δακτυλίους του μνημείου αντιπροσωπεύει συγκεκριμένους αριθμούς ημερών ή ετών στους κύκλους.
Ερευνητές προβάλλουν τώρα την άλλη άποψη, ότι το Στόουνχετζ ήταν λατρευτικό κέντρο. Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τους ανθρώπους της παλαιολιθικής εποχής να συγκεντρώνονται σε έναν ιερό τόπο, ίσως στη διάρκεια εκλείψεων, ηλιοστασίων και ισημεριών, για λατρευτικές τελετουργίες. Οι καθηγητές Τιμ Ντάρβιλ και Τζεφ Γουέινραϊτ, οι οποίοι ηγούνται της νέας ανασκαφής, πιστεύουν ότι το Στόουνχετζ χτίστηκε αρχικά ως ένα μεγάλο κέντρο θεραπείας, το προϊστορικό αντίστοιχο της Λούρδης ή του Σαντιάγο δε Κομποστέλα. Οι δύο αρχαιολόγοι λένε ότι το μνημείο ήταν το μεγαλύτερο κέντρο θεραπείας και ότι προσήλκυε τεράστιο αριθμό προσκυνητών από όλη τη Βρετανία αλλά και από την ηπειρωτική Ευρώπη. Σε ανασκαφές έχουν βρεθεί πάμπολλα μικρά και εξωτικά ευρήματα από την προϊστορική Ευρώπη, ακόμη και από τη Μεσόγειο. Το Στόουνχετζ ίσως εκτελούσε και χρέη μαντείου, προσελκύοντας ακόμη περισσότερους προσκυνητές.

2. Ο Δίσκος της Φαιστού
Ποιος θα σπάσει τον κώδικα;
Κάποιοι λένε ότι τα 45 μυστηριώδη σύμβολα είναι λέξεις σε ένα ποίημα ηλικίας 4.000 ετών. Αλλοι πιστεύουν ότι είναι ιερό κείμενο, μαγική επιγραφή, παρτιτούρα αρχαίας μουσικής ή το αρχαιότερο σύστημα στίξεως στον κόσμο.
Υπάρχει και κάποιος αμερικανός ιστορικός της Τέχνης, ο Τζερόμ Αϊζενμπεργκ, ο οποίος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα σύμβολα δεν σημαίνουν απολύτως τίποτε επειδή απλώς πρόκειται για... φάρσα. Ισχυρίζεται ότι το κείμενο δεν είναι του 1700 π.Χ., αλλά μια πλαστογραφία που ξεγέλασε τους πάντες από το 1908, όταν το «ανακάλυψε» στο μινωικό ανάκτορο της Φαιστού ο ιταλός αρχαιολόγος Λουίτζι Περνιέ. Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία, ο Περνιέ εζήλωσε τη δόξα του σερ Αρθουρ Εβανς και θέλησε να εντυπωσιάσει τον κόσμο με ένα εύρημα ανάλογο του ανακτόρου του Μίνωα.
Γεγονός είναι ότι ο δίσκος που εκτίθεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείου του Ηρακλείου είναι ένα πήλινο αντικείμενο με διάμετρο 16 εκατοστών, καλυμμένο και στις δύο πλευρές με αυτά τα τόσο περίεργα σύμβολα σε σπειροειδή φορά.
Οι χαρακτήρες έχουν αποτυπωθεί στον πηλό με μια σειρά από διαφορετικές ανάγλυφες σφραγίδες, μία για κάθε σύμβολο. Οι επιστήμονες πιθανολογούν ότι μπορεί να ήταν από τις πρώτες φορές στην Ιστορία που χαράχτηκε επιγραφή με τη βοήθεια κινητών χαρακτήρων- σε μια διαδικασία τόσο επαναστατική που βρήκε συνέχεια στην τυπογραφία μόνο αιώνες αργότερα. Ως σήμερα έγιναν εκατοντάδες προσπάθειες για την αποκρυπτογράφηση του κειμένου, όμως κανείς δεν το έχει διαβάσει και ουδείς μπορεί να είναι βέβαιος για το περιεχόμενό του.
Κατά καιρούς έχει ακουστεί πλήθος ερμηνειών, όπως ότι πρόκειται για προσευχή, ύμνο, κατάρα, κείμενο με μαγικό περιεχόμενο, τελετουργικό ερωτικό τραγούδι, εγχειρίδιο σεξουαλικών στάσεων, απόδειξη γεωμετρικού θεωρήματος, λατρευτικό κείμενο προς τα άστρα, μινωικό ημερολόγιο, κείμενο διδασκαλίας της ανάγνωσης, αστρονομικός χάρτης με σύμβολα ή και πίνακας για επιτραπέζιο παιχνίδι.
Ακόμη και η προέλευσή του αμφισβητείται. Είναι από την Κρήτη ο δίσκος ή έφθασε στη Φαιστό από τα ανατολικά; Και φυσικά δεν λείπουν όσοι πιστεύουν ότι τον έφτιαξαν εξωγήινοι.

3. Τα αγάλματα στη Νήσο του Πάσχα
Προκάλεσαν οικολογική καταστροφή;
Θέαμα μοναδικό και ανεξήγητο είναι τα περίφημα «moai», 1.000 τεράστια πέτρινα αγάλματα ύψους 4,5-20 μέτρων που όρθωσαν οι φυλές στις οποίες χωριζόταν η τοπική κοινωνία από τον 5ο αιώνα μ.Χ., όταν κατοικήθηκε για πρώτη φορά το νησί, μάλλον από Πολυνησίους.
Εδώ το μυστήριο είναι διπλό. Πρώτον, τι συμβόλιζαν τα αγάλματα; Ηταν πρόγονοι, προύχοντες των φυλών ή μήπως όλοι οι κάτοικοι έπρεπε για κάποιον ανεξιχνίαστο λόγο να φτιάξουν και να στήσουν από ένα τέτοιο άγαλμα; Και, δεύτερον, μήπως η εμμονή τους για την κατασκευή αυτών των μνημείων προκάλεσε το τέλος του ίδιου του πολιτισμού τους, εξαντλώντας κάθε φυσικό πόρο στον ανταγωνισμό για όλο και περισσότερα αγάλματα;
Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει γιατί οι κάτοικοι κατασκεύαζαν με τέτοια μανία τα αγάλματα. Αλλά ξέρουμε ότι καθένα λαξευόταν στο λατομείο και όταν τελείωνε, το μετακινούσαν κυλίοντάς το στο έδαφος επάνω σε γιγαντιαίους κορμούς φοινίκων. Στους δρόμους τους οποίους ακολουθούσαν έχουν βρεθεί σπασμένα κομμάτια από αγάλματα.
Με προσομοιώσεις σε υπολογιστές, οι επιστήμονες βρήκαν ότι ένα άγαλμα μεσαίου μεγέθους θα μπορούσε να μετακινηθεί από το λατομείο σε μια απόσταση 10 χιλιομέτρων σε λιγότερο από πέντε ημέρες, από περίπου 70 άτομα. Δοκίμασαν τη θεωρία με επιτυχία σε ένα πείραμα με αντίγραφο αγάλματος.
Οι κάτοικοι του νησιού τοποθετούσαν τα αγάλματα στη σειρά, επάνω σε μεγάλες βάσεις. Άλλα κοιτούσαν προς τη θάλασσα και άλλα προς την ενδοχώρα. Γιατί; Άλλο ένα αναπάντητο ερώτημα. Φαίνεται πάντως ότι επί αιώνες ο ανταγωνισμός για το μεγαλύτερο και το καλύτερο άγαλμα ήταν η κύρια έκφραση αυτού του πολιτισμού. Ώσπου κάτι πήγε πολύ στραβά.
Όταν ανακάλυψαν το νησί οι πρώτοι Ευρωπαίοι, στις αρχές του 18ου αιώνα, απόρησαν πώς αναπτύχθηκε πολιτισμός σε μια τέτοια έρημη χώρα. Αυτό το μυστήριο λύθηκε αργότερα, όταν δείγματα από τους ηφαιστειακούς κρατήρες έδειξαν ότι το νησί ήταν κάποτε δασωμένο με τεράστιους φοίνικες, οι οποίοι εξαφανίστηκαν.
Τα δέντρα τα έκοψαν για ξυλεία, πολλά για να φτιάξουν τους κυλίνδρους και τους μοχλούς με τους οποίους μετακινούσαν τα αγάλματα. Χωρίς φυτά, το έδαφος άρχισε να διαβρώνεται και οι καλλιέργειες δεν επαρκούσαν για να τους θρέψουν όλους. Οι κάτοικοι άρχισαν έναν σκληρό εμφύλιο για τα λιγοστά αγαθά που είχαν απομείνει. Πιθανολογείται μάλιστα ότι οι νικητές έτρωγαν τους νεκρούς εχθρούς- τα οστά που βρέθηκαν στο νησί είναι αποδείξεις κανιβαλικών πρακτικών. Τελικά ένας πολιτισμός και οι κοινότητες που αναπτύσσονταν ακατάπαυστα επί 300 χρόνια κατέρρευσαν, αφήνοντας μόνο ένα πράγμα πίσω τους: τα τεράστια αγάλματα που μπορεί να προκάλεσαν το τέλος.

4. Τα γεωγλυφικά στη Νάσκα
Μονοπάτια για τελετουργικές λιτανείες;
Είναι τα πιο διάσημα γεωγλυφικά στον κόσμο. Έχουν εμπνεύσει δεκάδες θεωρίες για επισκέψεις από εξωγήινους πολιτισμούς και προσελκύουν χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο στην ομώνυμη έρημο του Περού. Αλλά γιατί τα έφτιαξαν; Τι σκοπό εξυπηρετούσαν αυτές οι 13.000 γραμμές στο έδαφος που σχηματίζουν 800 γιγαντιαία σχέδια, πολλά μήκους 200 μέτρων;
Απεικονίζουν ανθρώπους, ζώα (αράχνες, πιθήκους, κόνδορες) ή απλά γεωμετρικά μοτίβα και κάνουν την έρημο να μοιάζει με πίνακα ζωγραφικής. Αν και τα δύο τρίτα των γραμμών έχουν χαραχτεί με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι ορατά από οποιοδήποτε επίπεδο, πλήρη εικόνα έχουμε μόνο από τον αέρα.
Οι περισσότεροι επιστήμονες τα χρονολογούν την περίοδο 200 π.Χ.-700 μ.Χ. Έχουν συμπεριληφθεί στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UΝΕSCΟ χωρίς κανείς να ξέρει τον πραγματικό λόγο για τον οποίον κατασκευάστηκαν, ούτε γιατί απλώνονται σε μια τόσο μεγάλη έκταση 450 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι θεωρίες είναι πολλές από τότε που ανακαλύφθηκαν ξανά, από αέρος, το 1962. Ο Έριχ φον Ντένικεν έβλεπε στα γεωγλυφικά διάφορα σημάδια που θα βοηθούσαν για την προσγείωση Αγνώστου Ταυτότητας Ιπταμένων Αντικειμένων. Άλλοι, όπως ο περουβιανός αρχαιολόγος Τζόνι Ισλα, ο οποίος χαρτογράφησε την περιοχή με τρισδιάστατο ηλεκτρονικό μοντέλο, πιστεύουν ότι τα περίφημα σχήματα ήταν μονοπάτια σχεδιασμένα για μαζικές τελετουργικές λιτανείες.
Λέει ότι βωμοί και αφιερώματα θα πρέπει να υπήρχαν στις άκρες των γεωγλυφικών. Εκεί θα γίνονταν προσφορές στους θεούς που, όπως πίστευαν οι ιθαγενείς, παρατηρούσαν τα πάντα από ψηλά.
Για τους γεωλόγους, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υφή του εδάφους, η οποία είναι πολύ συμπαγής σε σχέση με τις περιοχές όπου δεν υπάρχουν γραμμές. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι τα γεωγλυφικά πατήθηκαν από χιλιάδες πόδια και στερεοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια λιτανειών προς τιμήν των θεών.
Φαίνεται επίσης ότι περί το 600 μ.Χ. το κλίμα άλλαξε. Οι βροχές σταμάτησαν και η κοιλάδα έγινε έρημος. Η Νάσκα εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους της. Όταν επέστρεψαν ύστερα από αιώνες, οι ιθαγενείς είχαν ξεχάσει τον πολιτισμό και τα αρχαία μυστικά των προγόνων τους.

5. Οι γιγάντιες μπάλες της Κόστα Ρίκα
Τέλειες σφαίρες από βράχια
Περισσότερες από 1.000 τεράστιες και αρχαίες πέτρινες σφαίρες, «bolas grandes» όπως τις λένε στην Κόστα Ρίκα, είναι διάσπαρτες στο δέλτα του ποταμού Ντικίς. Οι περισσότερες έχουν διάμετρο τεσσάρων μέτρων και ζυγίζουν περισσότερο από 20 τόνους. Ο κόσμος έμαθε για αυτές τη δεκαετία του 1930, όταν η περιοχή αποψιλώθηκε για να δημιουργηθούν φυτείες με μπανάνες. Από τότε κανείς δεν έχει απαντήσει στο ερώτημα ποιος τις έφτιαξε: η φύση ή ο άνθρωπος; Είναι λείες, με σχήμα απολύτως σφαιρικό και λαξεμένες από ένα κάθε φορά συμπαγές κομμάτι βράχου. Η γεωλογική τους προέλευση είναι άλλο ένα μυστήριο, διότι το πέτρωμα από το οποίο είναι φτιαγμένες δεν υπάρχει στην ευρύτερη περιοχή. Οι επιστήμονες τις έχουν συγκρίνει με πέτρινες μπάλες που υπάρχουν στο Μεξικό, οι οποίες όμως δεν έχουν το ίδιο τέλειο σχήμα και φινίρισμα. Κάποιοι θεωρούν πιθανόν ότι οι ανώνυμοι γλύπτες της Κόστα Ρίκα εμπνεύστηκαν από τους μεξικανικούς σφαιρικούς βράχους οι οποίοι έχουν φυσική, ηφαιστειακή προέλευση. **

-----------------

* μυστήριο
το (ΑΜ μυστήριον)• 1. μυστική λατρεία η συμβολική ιεροτελεστία με την οποία οι μύστες επικοινωνούν με μια θεότητα («ελευσίνια μυστήρια»)• 2. ιεροτελεστία με την οποία μεταδίδεται η θεία χάρη στον χριστιανό, όπως είναι το βάπτισμα, το χρίσμα, η ευχαριστία, η μετάνοια, η ιεροσύνη, ο γάμος και το ευχέλαιο• 3. απόκρυφο πράγμα το οποίο είναι γνωστό σε έναν η σε λίγους, μυστικό («άλλοι δε πολύ κομψότεροι, ων μέλλω σοι τα μυστήρια λέγειν», Πλατ.)• 4. καθετί το θαυμαστό, το ακατανόητο και ανεξήγητο για την ανθρώπινη σκέψη (α. «το μυστήριο της δημιουργίας»• β. «μυστήριο παραμένει πως διέρρευσε η είδηση»)• || (νεοελλ.) 1. είδος δραματικού θεατρικού έργου, κατά τον μεσαίωνα, με θρησκευτική υπόθεση, αλλ. λειτουργικό δράμα• 2. θεάρεστο φιλανθρωπικό έργο, ευεργεσία («είναι τόσο δυστυχής που, αν τον βοηθήσεις, θα κάνεις ένα μυστήριο»)• 3. η γνώση και η ικανότητα για επιτυχία μιας ενέργειας η επιδίωξης• 4. (φρ.) α) «τα άχραντα μυστήρια»• η θεία μετάληψη• β) «μυστήριο (πράγμα)»• λέγεται ως έκφραση έκπληξης για κάτι το ακατανόητο• || (μσν.) 1. δόγμα• 2. προφητεία• 3. κρατικό απόρρητο• 4. (στον πληθ.) τα μυστήρια• εκκλησιαστικά σκεύη• 5. (φρ.) «ως εν μυστηρίω»• κρυφά, εμπιστευτικά• || (μσν. -αρχ.) σύμβολο («το μυστήριον των επτά πατέρων», ΚΔ)• || (αρχ.) 1. θρησκευτική αλήθεια που αποκαλύφθηκε από τον Θεό («τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών», ΚΔ)• 2. κάθε επιστημονική γνώση που απαιτεί ειδική διδασκαλία και μάθηση• 3. ονομασία ενός φαρμάκου για τον βήχα• 4. (στον πληθ.) α) καθετί που χρησίμευε στις τελετές των μυστηρίων, όπως συμβολικά αντικείμενα, ιματισμός κ.α. («σεμνά στεμμάτων μυστήρια», Ευρ.)• β) (ως λογοπαίγνιο) οι φωλιές των ποντικών, οι ποντικοφωλιές («Σικελιώτην Διονύσιον, ος την μεν παρθένον εκάλει μένανδρον και τας των μυών διεκδύσεις μυστήρια εκάλει, ότι τους μυς τηρεί», Αθήν.)• 5. (παροιμ.) «όνος άγων μυστήρια»• λεγόταν για ζώο ή και για άνθρωπο που βάσταζε βαρύτερο φορτίο από αυτό που ήταν φυσικό να βαστάζει ή για άνθρωπο που ήταν σεμνότερος από όσο πρέπει.
[ΕΤΥΜΟΛ. < θ. μυσ- του μυσ-της (< μύω) + επίθημα -τήριο(ν), πρβλ. καυσ-τήριον. Για τη σημασιολογική εξέλιξη της λ. βλ. λ. μύστης]. (Πάπυρος, Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας).

**Πηγή: Το Βήμα, Ε. Μητροπούλου, 21/2/10 

http://www.sakketosaggelos.gr/