«Πρεσβυτάτη θυγατέρα του Κρόνου, η βασίλισσα Εστία»

Αποσπάσματα αρχαίων κειμένων
της ομιλίας του 1ου Φροντιστηρίου της 5ης Οκτωβρίου 2008
1. Ησιόδου «Θεογονία» στ. 453 - 454
2. Ομηρικός Ύμνος εις Εστίαν (24/ΧΧIV)
3. Ορφικός Ύμνος εις Εστίαν (84/LXXXIV)
4. Πλάτωνος «Κρατύλος» 401 b - e


Αποσπάσματα αρχαίων κειμένων
της ομιλίας του 2ου Φροντιστηρίου της 16ης Νοεμβρίου 2008

1. Απολλοδώρου «Βιβλιοθήκη Α΄» 1, 5 - 6
2. Ορφικός Ύμνος εις Εστίαν (84/LXXXIV)
3. Πρόκλου «Εκ των του φιλοσόφου Πρόκλου σχολίων εις τον Κρατύλον
Πλάτωνος εκλογαί χρήσιμοι» 138 - 142
4. Πλάτωνος «Φαίδρος» 246 Ε - 247
5. Ομηρικός Ύμνος εις Εστίαν (ΧΧΙΧ)
Συν -εστιάσεις και συμ - πόσια θεών



ΔΙΑ-ΛΟΓΙΣΜΟΣ
ΚΑΙ
Η ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ:
«ΑΦ’ ΕΣΤΙΑΣ ΑΡΧΕΣΘΑΙ»

Πολλοί ήσαν οι φίλοι, που μου εζήτησαν εφέτος μέσω διαδικτύου και προφορικά ν’ αναφερθώ στον Ύμνο της Εστίας, διότι, στα πρώτα τρία Φροντιστήρια της περυσινής χρονιάς (2007 - 2008), είχαμε ασχοληθή με το θέμα της προσευχής, μελετώντας το κείμενο του Πρόκλου «Εις τον Τίμαιον Πλάτωνος Β΄», 206 - 217.

Πράγματι, Ελληνικός Δια-λογισμός, προσευχή και Ύμνοι βρίσκονται σε τριαδικό αναγωγικό συντονισμό. Είναι ένας ενιαίος οργανισμός τριών επιπέδων. Μετά την κάθαρσι της ψυχής, μέσω του δικαστηρίου των Χρυσών Επών των Πυθαγορείων, επέρχεται η ανάτασις, η οποία οδηγεί στην προσευχή και ακολουθείται από τον Ύμνο της Εστίας. Αυτός θα πρέπη να εκφέρεται με σεβασμό και δέος, εξ αιτίας των εσωτερικών κεκρυμμένων γνώσεων του Ύμνου.

Η ιερά παρακαταθήκη του Ύμνου δεν πρέπει να βεβηλώνεται απερίσκεπτα με την προχειρότητα μιας δήθεν απαγγελίας (και πόσο μάλλον της κακής και άνευ γνώσεως ανα-γνώσεως), ούτε κατ’ ιδίαν, ούτε στούς αρχαίους ναούς, κατά μόνας ή και με άλλα άτομα. Ο ύμνος έχει ουσία, δύναμι και προορισμό, όταν έχη προηγηθή η επεξεργασία των εννοιών, τις οποίες επαγγέλλεται.

Συνεπώς, εφέτος στο πρώτο Φροντιστήριο της 5ης Οκτωβρίου έθεσα τον ύμνο της θεάς Εστίας, στην αφετηρία των Φροντιστηρίων μας.

Αν και επρόκειτο ν’ αναπτύξω τρία θέματα, παρέμεινα αποκλειστικώς στον Ύμνο της θεάς. Η αλλαγή προέκυψε μετά την επιθυμία των παρευρισκομένων φίλων να παρουσιάσω αναλυτικά την μεθοδολογία της προσεγγίσεως των Ύμνων γενικώτερα και ειδικώτερα την σημασία του παραγγέλματος: «αφ’ Εστιας άρχεσθαι».

Παραθέτω την βιβλιογραφία και τις παραπομπές στις οποίες ανέτρεξα, προκειμένου να επαναφέρω στο προσκήνιο την «πρεσβυτάτη θεα», ώστε όσοι νέοι επιθυμούν να παρευρεθούν στο δεύτερο Φροντιστήριο να είναι προετοιμασμένοι και με άνεσι να παρακολουθήσουν την ομιλία.

Διεχώρισα τις παραπομπές, στις οποίες ήδη ανεφέρθηκα και ακολουθούν εκείνες που θα παρουσιάσω στο επόμενο Φροντιστήριο. Με αυτόν τον τρόπο, όλοι, παλαιοί και νέοι, θα μπορούν να έχουν την γνώσι των κειμένων.

Το «αφ’ Εστίας άρχεσθαι» διεισδύει στην ουσία/εστία της ψυχής του ανθρώπου, ο οποίος προτίθεται ν’ αρχίση το έργο του, εξετάζων πρώτα τον εαυτό/ουσία/εστία του. Είναι ορθό, αλλά και αναγκαίο ο διαλογιζόμενος να κάμνη αρχή από την ατομική του εστία.

Μετά την κατάκτησι της γνώσεως του εαυτού και την έμπρακτο εφαρμογή των ήδη γνωστών Πυθαγορείων Χρυσών Επών (1ου και 2ου τόμου των βιβλίων του Ελληνικού Δια-λογισμού), ο διαλογιζόμενος κάμνει την προσωπική του γνωριμία με την «ποθεινοτάτη, μειδιόωσα και μάκαιρα θεα», μέσω των φιλοσοφικών κειμένων και των Ύμνων. Αναλόγως δε των δυνατοτήτων του ενατενίζει την Θεία της Ουσία. Αφού γνωρίση τις μυστηριακές της ιδιότητες, όπως τις παραδίδει ο Πλάτων στον διάλογο «Κρατύλος» (401 b - e), καθίσταται άξιος να προσλάβη την θεία εν - έργεια.

Με την αόρατο θέασι της θεάς, η ψυχή αποκαθαρμένη και εστιασμένη θα ασχοληθή με το εντός της έργον. Μετά θα προχωρήση στην υλοποίησί του στο αισθητό πεδίο.

«Πράττουσα τα της εαυτής» η ψυχή προοδεύει, όπως λέγει ο Πλάτων στην Πολιτεία (433), αναφερόμενος στην επιμέλεια και στις πράξεις των πολιτών σχετικά με την δικαιοσύνη. «Ο τα εαυτού πράττων» είναι ένας γενικώτερος πλατωνικός φιλοσοφικός όρος, ο οποίος τακτοποιεί με φρόνησι τις άτακτες κινήσεις του θυμοειδούς και του επιθυμητικού μέρους της ψυχής, π. χ. τον θυμό/οργή, τον εγωϊσμό, τον φθόνο, την λαιμαργία, την φιληδονία, την φιλοχρηματία κ. λπ.

Κατά την διάρκεια του Φροντιστηρίου και μετά από την μελέτη των διαφόρων κειμένων, που αναφέρονται στην θεα, η ψυχή σταδιακώς ανακαλύπτει ποια είναι η φύσις της ουσίας της θεάς και προσπαθεί να μυηθή στην διπλή αντιθετική σημασία «του εν εαυτώ και του εν άλλω», όπως κατεγράφη από τον Πρόκλο στο έργο του «Εις τον Κρατύλον Πλάτωνος Εκλογαί Χρήσιμοι» (139 - 142).

Θα δοθούν εξηγήσεις και παραδείγματα σχετικά με όλους τούς ανωτέρω φιλοσοφικούς όρους, ώστε να καλυφθούν οι απορίες των παρευρισκομένων. Με αυτόν το τρόπο θα πραγματοποιηθή μία εξοικείωσις με τις ιδιότητες της ατομικής μας Εστίας, συντονισμένες στις δυνάμεις της μυστηριακής Θεάς.

Η επιθυμία των παρευρισκομένων του πρώτου Φροντιστηρίου να μην προχωρήσω στην «Μυητική πορεία της ψυχής από τον Ηνίοχο στον Απόλλωνα» και στον «Ημερονύκτιο Διαλογισμό, μέσω Αρτέμιδος/Απόλλωνος», - τα προγραμματισμένα θέματα, τα οποία δεν ανεπτύχθησαν στο πρώτο Φροντιστήριο - παρά μόνον αφού συμπληρώσωμε την ανάλυσι των ιδιοτήτων της θεάς, με ωδήγησε στην απόφασι να παραμείνω στην θεά Εστία και στο δεύτερο Φροντιστήριο της 16ης Νοεμβρίου.

Αφού δε ολοκληρώσωμε την ερμηνεία των κειμένων, θα ασχοληθούμε με τα πιο πάνω δύο θέματα, διότι αυτά αναφέρονται στον δεύτερο τόμο του Ελληνικού Δια-λογισμού. Στόχος μας, η ηνιόχησις της μυστηριακής πορείας της ψυχής προς τον Θεό του Φωτός, τον Φοίβο Απόλλωνα....

Αλτάνη, Π.Φ., 13.10.2008

http://www.altani.gr/greek/arthra/keimeno19.htm

Η Θεά Εστία συμβολίζει το Νόμο του Ιερού Πυρός.

ΘΕΑ ΕΣΤΙΑ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ

Η Θεά Εστία

Η Θεά Εστία συμβολίζει το Νόμο του Ιερού Πυρός.

Στην Ελληνική παράδοση οι Εστίες ήταν δύο. Η πρώτη μορφή,
ήταν μητέρα του Κρόνου, είναι η πρωταρχική δύναμη της ουσίας της Ύλης – Γης,
που εκδηλώνεται ως θερμότης στην περιφέρεια των υλικών ατόμων και ως
συνισταμένη των δύο ιδιοτήτων της (ως διαστολικής φυγοκέντρου και ως συστολικής
κεντρομόλου).

Στην δεύτερη μορφή της, ως πρωτότοκη κόρη του Κρόνου και της
Ρέας, είναι ο φυσικός νόμος της θερμότητος, φανερός στην μορφή του καθολικού ή
στοιχειακού πυρός.

Ακολουθούν έπειτα οι μορφές του υλικού πυρός οι προερχόμενες
από το καθολικό πυρ.

Η «πυργοφόρος»
λεγόμενη Εστία της παράδοσης και ο «Ζηνός πύργος και φυλακή» των Πυθαγορείων
είναι η δύναμη προστάτιδα της κατοικίας.

Αυτές οι μορφές της Εστίας της διαδέχεται εξελικτικά ο
φυσικός νόμος του οντογονικού πυρός, με πρώτη εκδήλωση του το ζωϊκό πυρ. Με
αυτή τη εκδήλωση αρχίζει η εκδήλωση της
ζωής στην Γη, ως πρωτοζωϊκά κύτταρα μικροσκοπικών εστιών αφανούς πυρός.

Η ζωϊκή θερμότης είναι έκφραση του αφανούς ζωϊκού πυρός του
οργανισμού, το οποίο είναι αισθητό μόνο ως θερμότης και ονομάζεται τότε ζωντανό
ή ενσώματο πυρ που είναι η δεύτερη μορφή του οντογονικού.

Μια εξελιγμένη μορφή του ανωτέρου οντογονικού πυρός είναι η
μορφή του ψυχικού πυρός. Με την δημιουργία των ψυχών δημιουργούνται μικρές
θαυμαστές αόρατες εστίες ενός πυρός ζώντος, δυναμικού και αθανάτου. Σε όλη την
ζωϊκή κλίμακα η έννοια του πυρός έχει την μορφή των καύσεων, που οφείλεται στα
ερυθροκύτταρα του αίματος. Κάθε ον, κάθε όργανο είναι μια εστία ζωντανού
ενσώματου πυρός, που πρέπει να καίει συνεχώς ομαλά και αρμονικά για να μπορεί
να ζει, να κινείται, να εξελίσσεται.

Στο υγιές γυναικείο σώμα συναντιέται η αναγκαία ειδική μορφή
του ζωντανού ενσώματου πυρός για την αναπαραγωγή του ανθρώπινου γένους. Αν
υπάρχει αρμονική συλλειτουργία του σώματος και της ψυχής της γυναίκας, θα
παρουσιαστεί μια ειδική μορφή ενσώματου πυρός που ονομάζεται μυστηριακή μορφή Εστίας
– Πυρός. Η εμφάνιση αυτή της μορφής βοηθούσε την γυναίκα να εναρμονίζεται με
τις ανώτερες πνευματικές επιδράσεις και επιρροές αλλά και η επικοινωνία της με
την θεότητα. Αυτές ήταν οι ιέρειες Εστιάδες στις οποίες πίστευαν ότι το
ενσώματο, το ψυχικό και το μυστηριακό πυρ, μεταβαλλόταν σε πνευματικό. Τότε η
μεταβολή αυτή το μετέφερε στην δικαιοδοσία του Θεού Ηφαίστου.

http://foibi.blogspot.gr/2010/09/blog-post_13.html

Η ΘΕΑ ΕΣΤΙΑ (VESTA),ΠΥΡΟΜΑΝΤΕΙΑ,ΕΣΤΙΑΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΕΣ

Η ΘΕΑ ΕΣΤΙΑ (VESTA)

  

Ο ναός της Εστίας στον Παλατίνο Λόφο (Πηγή: Περιοδικό Corpus, Αρχαιολογικά Νέα, Τσάο Στέβολι (Tsao Cevoli) Αρχαιολόγος -Δημοσιογράφος. Απόδοση: Βιολέττα Ζεύκη Αρχαιολόγος - μεταφράστρια, τεύχος 70, σελίδα 13)

Η θεά της οικογενειακής εστίας και της εστίας της πόλεως στους αρχαίους Έλληνες και στους Ρωμαίους. Ήταν η πρωτότοκος και η πρωτοκάθεδρος αδελφή των μεγάλων θεών του ελληνικού πανθέου, Διός και Ήρας, Δήμητρος, Ποσειδώνος και Πλούτωνα (Άδη). Γι αυτό και από τους ποιητές εξυμνήθηκε ως η πρεσβυτάτη των θεών, σε αυτήν πρώτα τελούσαν θυσίες και μετά στους άλλους θεούς, όπως μαρτυρεί και η παροιμιώδης φράση «ἀφ’ Ἑστίας» στις πρώτες σπονδές και ευωχίες, και προσέφεραν τις απαρχές των καρπών της γης. Με ανθρωπομορφικό όμως χαρακτήρα εμφανίσθηκε πολύ αργότερα των άλλων θεών η Εστία· ένεκα τούτου και οι περί αυτής παραδόσεις είναι πολύ πτωχότερες των παραδόσεων για τους άλλους θεούς του Ολύμπου. Στον Όμηρο το όνομα της θεάς «Ἱστίῃ» δεν δεικνύει ακόμη την θεότητα, είναι όμως σε αυτόν η εστία εντικείμενο θρησκευτικού σεβασμού· γι αυτό επικαλούνται αυτήν ως μάρτυρα των όρκων συγχρόνως με τον Δία και οι άνθρωποι οι τιθέμενοι υπό την προστασία της είναι απαραβίαστοι (Οδυσ. ξ. 159). Στην «Θεογονία» του Ησίοδου και στους Ομηρικούς ύμνους ορίζεται ως θυγατέρα του Κρόνου και της Ρέας και ως το πρώτο παιδί τους. Οι πτωχές περί του βίου της παραδόσεις περιορίζονται εις ένα και μόνον μύθο. Λέγονταν ότι και ο Ποσειδώνας και ο Απόλλωνας επεζήτησαν μετ΄ αυτής ένωση, αλλά ότι ή «αἰδοΐη» παρθένος αντιστάθηκε στις επίμονους παρακλήσεις τους, και οι δε εραστές της θέλησαν να μετέλθουν βίαια κατ’ αυτής, καταδιωχθείσα ετέθη υπό την προστασία του Διός και ορκίστηκε ότι θα μείνει αείποτε παρθένος (Όμηρ. ύμνος IV 21 κ. εξ.). Ούτως από τα πρώτα χρόνια του ανθρωπομορφισμού της εμφανίζεται η Εστία με το διπλό χαρακτήρα της πρωτοτοκίας και της αϊδίου παρθενίας. Ο διπλός αυτός χαρακτήρα της και το όνομα της, ιδίως ο συγγενής προς το λατινικό τύπο Vesta, δωρικός τύπος Ειστία, του οποίου η ρίζα μοιάζει προς την σανσκριτική vas που σημαίνει «κατοικεῖν» αλλά και «λάμπειν», δίχασαν και τους επιχειρήσαντες να εξηγήσουν την ετυμολογία τής ελληνικής λέξεως «ἑστία» γλωσσολόγους, και τους ερμηνευτές των μύθων της. Τούτων οι μεν υποστηρίζουν ότι η πρώτη σημασία της λέξεως Εστία ήταν του κατοικείν, διότι η εστία, κειμένη εις το μέσον της κατοικίας εκάστης οικογενείας, δεν ήταν μόνον χρήσιμη στις καθημερινές ανάγκες του βίου αυτής, άλλ' ήταν και ο βωμός στον όποιον τελούσε τις θυσίες της η οικογένεια, κατ’ ακολουθία η εστία εκάστης οικογενείας ήταν τόσο ιερή, όσο και ή κοινή εστία πάντων των κατοίκων μιας πόλεως, ήτις εθεωρείτο ως μία μεγάλη οικογένεια έχουσα εν τω μέσω την εστία της, της οποίας το πυρ διατηρούνταν άσβεστο προς τιμήν τής θεάς, ήτις ήταν η προσωποποίηση αυτής ταύτης τής εστίας. Οι δε υποστηρίζουν ότι η πρώτη σημασία τής λέ­ξεως ήταν η του λάμπειν, διότι μόνον το λαμπρό πυρ, το φωτίζων καί θερμαίνων, θα προκάλεσε στην αρχή την έκπληξη των ανθρώπων της πρωτογόνου κοινωνίας, και μόνον αυτό ήταν δυ­νατόν να θεωρηθεί ιερό και να πιστευτεί ως καταγόμενο, εκ του ουρανίου πυρός και περικλείοντας σε αυτό την θεότητα, όπως μαρτυρούν και οι δη­μώδεις δοξασίες, κατά τις οποίας το τρίξιμο του πυρός είναι εκδήλωση εύνοιας η εχθρότητα της Εστίας. Οι τελευταίοι αυτοί δέχονται ότι η εστία έγινε το σύμβολο της κατοικίας, όταν οι άνθρω­ποι προήχθησαν σε ανώτερη βαθμίδα πολιτισμού και η κατοικία, περί την εστία της οποίας, κειμένη από των μυκηναϊκών χρόνων εν τω μέσω του μεγάρου και περιβαλλόμενη υπό τεσσάρων κιόνων που υποβάσταζαν την στέγη, συγκεντρώνονταν τα μέλη τής οικογενείας, κατέστη ο χώρος της ανέσεως αυτών και απολαύσεως των αγαθών του βίου. Όπως δε εκάστη πόλη είχε την κοινή εστία πάντων των κατοίκων της, έτσι και ολόκληρο το ελληνικό έθνος είχε την κοινή εστία του στους Δελφούς, στην οποία έκαιγε το «ἀθάνατον» πυρ από ξύλα δάφνης και ελάτης και από την οποίαν άναπτε το πυρ των ναών της εκά­στης ελληνικής πόλης, οσάκις τούτο έσβηνε (οι Αρκάδες είχαν και ιδίαν κοινή εστία στην Τεγέα). Όταν η εστία διαμορφώθηκε σε θείο πρόσωπον, το ιερό κέντρο περί το όποιο συναθροίζονταν η οικογένεια, κατέστη η διαμονή τής Εστίας, η οποία ήταν η πρώτη των θεοτήτων της οικογε­νείας, η διδάσκουσα αυτούς να κτίζουν οικίες και η παρέχουσα σε αυτούς όλα τα αγαθά της οικιακής ζωής. Ό κοινός βωμός εκάστης πόλεως ήταν το κέντρο κυκλικού το σχήμα οικοδομήμα­τος (του πρυτανείου), το οποίο ήταν άσυλο ιερό των Ικετών και τόπος υποδοχής δια τους ξενιζομένους και τους ξένους πρέσβεις. Από το άσβεστο πυρ της εστίας ταύτης ελάμβαναν και το πυρ, το οποίο χρησίμευε δια τις κατά τις εκστρατείες θυσίες και το πυρ το όποιο προορίζονταν  να μεταφερθεί υπό τους άποικους στην νέα τους πατρίδα δια να αναφτεί η εστία αυτής. Ήταν λοιπόν η Εστία δαίμων του πυρός, ως ο Ήφαιστος και ο Προμη­θεύς, άλλ' ο μεν Ήφαιστος ήταν η προσωποποίηση των από του πυρός εντυπώσεων η ωφελειών ή επιβλαβών, ο Προμηθεύς η προσωποποίηση του πυ­ρός ως αίτιου τής προόδου της ανθρωπότητας, προόδου εξικνουμένης μέχρις ασεβείας πολλάκις, και η Εστία προσωποποίηση της φλόγας ως οργάνου θυσίας και απαραιτήτου όρου προς μόνιμη κατοικία.

Ο κατά την Τρίτη μέρα των Βεσταλίων ανθοστολισμός των όνων (Τοιχογραφία της Πομπηίας) (Πηγή: Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σελίδα 653)

Ο βωμός της εν Δελφούς Εστίας από κοινής εστίας της Ελλάδος, επειδή οι Δελφοί εθεωρούντο ο ομφαλός της γης, έγινε και του κόσμου όλου «κοινὴ ἐστία». Υπό την εστία δε ταύτη οι αρχαίοι πίστευαν ότι εντός του πάχους της δίσκου κυκλικού σχήματος έχουσας γης υπήρχε κεντρικό πυρ, η αιωνία εστία, η αρχή πάσης γήινης ζωής, η θεοποιημένη στην Εστία. Αλλ’ ούτως η θεότητα Εστία ταυτίσθηκε με την θεά Γη και η αρχική φύση της θεότητας ταύτης μεταβλήθηκε. Εις τους ορφικούς και τους πυθαγο­ρείους η σημασία της Εστίας ευρύνθηκε έτι μάλ­λον. Η γη η κατέχουσα στο κέντρο της το πυρ, την πηγή της ζωής, είναι και η κατέχουσα το μέσον του σύμπαντος. Ο εν αύτη θρόνος της Εστίας είναι «ἡ κεντρικὴ ἕδρα τοῦ κόσμου», ήτις είναι ακίνητος, ενώ τα άλλα ουράνια σώματα στρέφονται περί αυτήν. Από την ακινησία της Γης ορμώνται οι Στωικοί   λέγονταν ότι η Εστία ήταν παρθένος, αφού η γενεαλογία προϋποθέτει την κίνηση. Έτσι ενισχύθηκε η περί της παρθενίας της αντίληψη των αρχαίων, ήτις προ μερικών στηρίζονταν μόνο στην αγνότητα του πυρός, του οποίου προ­σωποποίηση ήταν αυτή. Δια του ειρμού τούτου των ιδεών εξηγείται πως η Εστία ταυτίσθηκε  όχι μόνο με την Γαία, αλλά και την Δήμητρα και την Κυβέλη , και πώς πλάσθηκε ο μύθος του διωγμού της Εστίας από τον Απόλλωνα, όστις είναι ο ήλιος που προσβλέπει αυτή ερωτικά  καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας, ουδέποτε δε κατορθώνοντας να ενωθεί με αυτήν, και του Ποσειδώνα, ο οποίος εναγ­καλίζεται μεν με τα κύματα του το θείον σώμα της, δεν δύναται όμως να είσδυση και στον κόλπο της γης μέχρι της πηγής του πυρός, ένθα διαμένει η θεά.

ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΡΩΜΗ

 

Εστία του Ιουστινιάνι. (Ανακείμενη στο μουσείο της Ρώμης) (Πηγή: Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σελίδα 653)

Η λα­τρεία της Εστίας και περισσότερο διαδεδομένη ήταν στη Ρώμη από την αρχαία Ελλάδα και εις απωτάτους χρόνους ανήρχετο. Κατά τίνα παράδοση αυτός ο θεμελιωτής της Ρώμης Ρωμύλος εισήγαγε και την λατρεία της Εστίας στην κτισμένη υπ’ αυτόν πόλη, όπερ μαρτυρεί ότι η λα­τρεία της Εστίας προϋπήρχε της κτίσεως της Ρώμης στις πόλεις του Λατίου. Κατ’ άλλη παράδοση, την λατρεία αυτής εισήγαγε εις την Ρώμη ο βασιλεύς Νουμάς, στον οποίο προσωποποιούταν η ευσέβεια των Ρωμαίων των αρχαιοτά­των χρόνων. Εις αυτόν αποδίδονταν και η κτίση του αρ­χαιοτάτου ναού της θεάς, όστις είχε μορφή στρογγυλλή με κωνική στέγη (εις ανάμνηση του σχήματος της καλύβας, ήτις υπήρξε η πρώτη μόνιμος κατοικία του ανθρώπου) και του οποίου την εικόνα έφεραν νομίσματα της Ρωμαϊκής δημοκρατίας. Λάρητες, πατρώοι θεοί (Penates) και Εστία ήσαν οι θεοί της ρωμαϊκής οικογενείας. Τούτων δε η Εστία, προσωποποίηση του πυρός και της εστίας, συμβόλων αμφοτέρων της ομαδικής ζωής και της μονίμου κατοικίας, οι οποίοι διαδέχθηκαν την νομαδική ζωή και την σποραδική κατοικία, συμβόλιζε την υπέρτατη θρησκευτική ιδέα, διότι άνευ πυρός όχι μόνον έλειπε το μέσον προς παρασκευή τροφής, άλλα και πασά θυσία και ιεροτελεστία ήταν αδύνατος. Τοιαύτη θρησκευτική αντίληψη έχοντες περί της Εστίας οι Ρωμαίοι, θεωρούσαν ταύτη ως την προστατευτική ουράνια δύναμη, η οποία επαγρυπνούσε για την τύχη της Ρώμης. Για την θεραπεία της αγρυπνούσης υπέρ της Ρώμης ταύτης θεάς άγρυπνες είχαν οι Ρωμαίοι ιέρειες τις Εστιάδες, για να συντηρούν άσβεστο το πυρ προ του βωμού του ναού της.

Εστία παρακαθήμενη με Αμφιτρίτη σε κύπελλο αποκείμενο στο Μουσείο του Βερολίνου (έργο του Σωσίου) (Πηγή: Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σελίδα 653)

Προς τιμή της υπέρτατης ταύτης εν Ρώμη θεάς τελούνταν πολλές στην Ρώμη εορτές, τούτων όμως κυριότερη ήσαν τα Vestalia.  Η εορτή αυτή άρχιζε την 7ην Ιουνίου εκάστου έτους και διαρκούσε τρεις κυ­ρίως ημέρας, τερματίζονταν όμως κατά τύπους την 15ην του μηνός. Ή εορτή άρχιζε στο καλανδάριο με τον τύπο «Vesta apetit» «ἡ Ἑστία ἀνοίγει» (ανάπτει). Απρόσιτο στους άλλους ανθρώπους και προσιτό στις Εστιάδες μόνον το ιερό της Εστίας, άνοιγε δι’ όλες τις μητέρες από 7 - 9 ή 15 του Ιουνίου. Εισέρχονταν δε αυτές στο αυτό γυμνόποδες και με την κόμη άτακτη, δια να προσφέρουν ποικίλα φαγητά και να ζητήσουν παρά της θεάς να προστατεύσει τον οίκον τους. Θεράπαινες όμως και κατά την εορτή ταύτη δεν ήσαν οι Ρωμαίες δέσποινες, άλλ’ οι Εστιάδες, οι οποίες λαμπρά ενδύματα ενδεδυμένες εδείκνυαν τα κεκα­λυμμένα και με στάχυα περιβεβλημένα ιερά κει­μήλια και ικέτευαν την θεά υπέρ τής ευδαιμονίας του ρωμαϊκού λαού ενώπιον του, συντηγμένου έκτος του ναού. Κατά την 9ην Ιουνίου η εορτή ελάμ­βανε δημόσιον φαιδρό χαρακτήρα, με άσματα και χορούς μακράν του ναού, γίνονταν εορτή κυ­ρίως των μυλωθρών και αρτοποιών. Αυτοί κοσμούσαν με στεφάνους τους όνους των, βοηθούς του έργου τους, και με περιδέραια από ορμαθούς άρτων. Της εορτής ταύτης διεσώθησαν και παραστάσεις, εκ των όποιων καλλίστη η παριστάνουσα  Ερωτιδείς στολίζοντας όνο. Η εορτή αυτή οργανώθηκε από το 174 π. Χ,, ότε και οι αρτοποιοί οργανώθησαν σε σωματείο. Την λα­τρεία της Εστίας και τον θεσμό των Εστιάδων σεβάσθηκε και ο Μέγας Κωνσταντίνος και η πρώτη χριστιανική εν Ρώμη κοινωνία, διαλύθηκε δε μόνον επί του αυτοκράτορα Θεοδοσίου.

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΕΣ

 

Επειδή η μυθολογική προσωπικότητα της Εστίας αναπτύχθηκε αργά, και ο καλλιτεχνικός αυτής τύ­πος βράδυνε να εμφανισθεί. Επί πολύ χρόνο δεν είχε εικόνα, οι δε άνθρωποι αρκούνταν  να προσφέρουν  θυσία σε αυτή επί του βωμού της, ένθα άσβεστο διατηρούνταν το ιερό της πυρ (Παυσ. II. 35.2). Πρώτον είδωλο της υπήρξε η απεικόνιση της ως αειζώου και ζωογόνου φλογός. Τα επακολουθήσαντα αγάλματα της και ολιγάριθμα ήσαν και έργα των νεωτέρων καλλιτεχνών. Μνη­μονεύονται εξ αυτών τα εξής: ένα στο πρυτανείο των Αθηνών, ένθα ήσαν και οι νόμοι του Σόλωνος και το άγαλμα τής Ειρήνης, εν εις την αρχαία Ολυμπία, έργον του Αργείου Γλαύκωνος, ένα στην Πάρο αξιόλογου τέχνης, το όποιον ο αυτοκράτωρ Τιβέριος απαγαγών εκείθεν αφιέρωσε στον εν Ρώμη ναό της Ομονοίας, και ένα στην Ρώμη (πλην του προηγουμένου), περίφημο έργο του Σκόπα. Απεικονίζονταν δε συνήθως η Εστία κρατούσα κλείδα και σκήπτρο ή πυρσό στη μία και δόρυ στην άλλη χείρα Περί την εικόνα της καθήμενης Εστίας ήσαν δύο λυχνοστάτες υποβαστάζοντας τις καίουσες λυχνίας, σύμβολο της πύρινης φύσεως της θεάς. Πάντα τα αγάλματα αυτής, καθήμενης ή όρθιας, είχαν την μορφή σοβαρά και αξιοπρεπή και εξέφραζαν κατάσταση πλήρους ακινησίας, ανταποκρινόμενη προς την περί αυτής ιδεολογία των αρχαίων Ελλήνων. Εις την αρχαία Ολυμπία απεικονί­ζονταν η Εστία, μεταξύ Έρμου και Έρωτος, και εις το βάθρο του αγάλματος του Διός. Εκ των διασωθέντων αγαλμάτων της τα καλύτερα είναι η Εστία του μεγάρου Ιουστινιάνι. Η απλότητα του ενδύματος, το οποίο καλύπτει ολόκληρο το σώμα, η ακαμψία του υφάσματος του χιτώνα, ο πίπτων επί των ώμων πέπλος, η απεριποίητη κόμη και η αυστηρή φυσιογνωμία του αγάλματος παράγουν μίαν εντύπωση θρησκευτικής σεμνότητας. Εις την ήρεμη ταύτη απεικόνιση προσδίδει φαινομενική μόνο κίνηση ο αριστερός βραχίων, όστις δεικνύει τον ουρανό, εκ του οποίου κατήλθε το ιερό πυρ της Εστίας. Εκ δε των ελαχίστων διασωθεισών αγγειογραφιών, στις οποίες απεικο­νίζεται και η Εστία, η καλλίστη είναι η επί του αγγείου του Σωσίου, στο οποίο η Εστία απεικονίζεται κρατώντας φιάλη πλησίον της Αμφιτρίτης.

ΤΟΠΟΙ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

 

Όπως δια την Γαία πάς εσπαρμένος αγρός ήταν και βωμός λα­τρείας αυτής, ούτω και πας τόπος στον οποίον άναπταν πυρ ήταν βωμός της Εστίας. Ιδίως όμως ιεροί δι’ αυτήν τόποι ήσαν τα πρυτανεία των πόλεων (δια τούτο και «πρυτανῖτις» καλούνταν στην Ναύκρατη της Αιγύπτου), πλησίον των οποίων υπήρχαν οι βωμοί της, στους όποιους οι πρυτάνεις τελούσαν κατά πρώτον θυσία και έπειτα στους βωμούς των άλλων θεών, και εστίες των οικιών, το άσυλο παντός ξένου (βλ. και Θουκ. Α΄ 130, ένθα γίνεται λόγος περί του Θεμιστοκλέους, ζητήσαντος δούλο στην εστία του μεγάρου του βασιλέα των Μολοσσών Αδμήτου κατά συμβουλή της βασίλισσας). Εκ των πόλεων ς αρχαιότατος τόπος λατρείας της μνημονεύεται υπό του Πίνδαρου η Τένεδος.

(Πηγή: Γεράσιμος Δ. Καψάλης, Πρόεδρος του Εκπαιδευτικού Συμβουλίου, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σσ. 652 - 655)

ΕΣΤΙΑΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΕΣ

Εστιάς, -άδος ή Virgo Vestalis. Ιέρεια της θεάς Εστίας (Vesta) στους Ρωμαίους. Κατά μερικούς ο θεσμός των Εστιάδων θεσπίσθηκε από τον Νουμά (7^ος αιώνα π.Χ.) και κατ’ άλλους από κάποιον προγενέστερο, διότι αναφέρονταν και προ αυτού εστιάδες, ως η Ρέα Σίλβια. Αυτές κατ’ αρχάς ήσαν τέσσερις (4) , κατόπιν από του Σερβίου Τυλλίου αυξήθηκαν σε έξι (6). Οι Εστιάδες εκλέγονταν μεταξύ των Ρωμαίων, ηλικίας 6 - 10 ετών, οι οποίες έπρεπε να κατάγωνται από ευγενείς οικογένειες, να είναι αρτιμελείς και αμφιθαλείς (patrimae matrimaeque). Κατ΄ αρχάς εκλέγονταν μόνο από πατρίκιους, αργότερα όμως και από πληβείους, επί δε του Αυγούστου και από απελεύθερους. Η εκλογή τους υπάγονταν εις την απόλυτη δικαιοδοσία του βασιλέα, δηλαδή του μεγάλου ποντόφικα και τέλος του αυτοκράτορα, υπό την κηδεμονία των οποίων διατελούσαν καθ’ όλο το διάστημα της θρησκευτικής του υπηρεσίας. Απομακρύνονταν εντελώς από την οικογένειά τους και δεν επιτρέπονταν να επανέλθουν σε αυτήν ειμή μόνο εάν αρρώσταιναν βαριά και είχαν ανάγκη μακριάς αναρρώσεως.. Οι Εστιάδες κατοικούσαν στο atrium (την αυλή) του ναού της θεάς, πέριξ του οποίου υπήρχαν δωμάτια. Οι γενόμενες εκεί ανασκαφές έφεραν στο φως πολλές επιγραφές και αγάλματά τους. Αυτές έμεναν στην υπηρεσία της θεάς για 30 χρόνια. Τα 10 πρώτα ήσαν μαθητευόμενες, τα 10 επόμενα ασκούσαν πρακτικά όσα διδάχθηκαν και τα 10 τελευταία δίδασκαν τις μαθητευόμενες.

Άγαλμα Εστιάδος που βρέθηκε στην Ρώμη (Πηγή: Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σ. 654)

 

Στις Εστιάδες ήσαν επιβεβλημένα σπουδαιότατα καθήκοντα και δηλαδή η τήρηση του ιερού πυρός της Εστίας, το οποίο ήταν σύμβολο της αγιότητας και χρησίμευε για τις μαντείες ως δεικνύων την θέληση της θεάς, πέριξ του οποίου υπήρχαν δωμάτια, Αυτή που παραμελούσε το πυρ τιμωρούνταν με μαστίγωση. Τις άδικα όμως κατηγορούμενες πολλές φορές ελευθέρωσε η ίδια η θεά, Λέγεται ότι η παρθένος Αιμιλία απέδειξε την αθωότητά της ρίχνοντας τεμάχιο της εσθήτας της στο σβησμένο πυρ, το οποίο όμως με την βοήθεια της θεάς, ανέδωσε νέα λάμψη. Έτερο σπουδαίο καθήκον ήταν η τήρηση των παλαδίων εις το άδυτο του ναού και η άντληση του ιερού ύδατος δια τις ιεροπραξίες εκ της πηγής των Μουσών ή εκ του Τίβερη. Η άντληση γίνονταν με ειδικά δοχεία με λίαν ανοικτό στόμα και στενότατη βάση, δια να μην δύνανται να αποθέτουν αυτό κατά της γης επανερχόμενες στον ναό. Οι τρεις μεγαλύτερες Εστιάδες συνέλεγαν, μεταξύ της 7 και 14 Μαίου, στάχυ κριθής, εκ των οποίων κατασκεύαζαν μόνες τους αλεύρι, προς το οποίο αναμίγνυαν αλεύρι, παρασκευάζοντας τις ουλοχύτες (mola salsa), οι οποίες χρησίμευαν δια τον ραντισμό των θυμάτων προς την θυσία τους. Οι Εστιάδες ήσαν προσέτι υποχρεωμένες να παρίστανται στις σπουδαιότερες εορτές της Ρώμης, κυρίως όμως φρόντιζαν δια τα Vestalia, ρωμαϊκή εορτή, προς τιμή της θεάς Εστίας τελούμενα. Αυτά ήγοντο την 7^η Απριλίου μετά γενικό καθαρισμό του ναού και διαρκούσαν 3 ημέρες. Ελάμβαναν δε μέρος εις σε αυτά μόνο γυναίκες ερχόμενες λυσίκομοι και γυμνόποδες, κομίζουσαι προσφορές και παρακαλώντας την θεά δια την προστασία του σπιτιού τους.

Ιερή υποχρέωση για τις Εστιάδες ήταν η διαφύλαξη της παρθενίας τους. Εάν κανένας κατά το διάστημα της υπηρεσίας της εκουσίως έπαυε να είναι παρθένος τότε θαβόταν ζωντανή (Λίβιος II 42,10-11 VIII 15, 7-8 XXII 57 και Πλούταρχος, Νουμάς 10.). Εάν δεν μπορούσε να αποδείξει την αθωότητά της, αναγκαζόταν να μπει σε ένα μικρό υπόγειο θάλαμο - τον τάφο της. Εκεί, προμηθευόταν με ένα κρεβάτι, ένα λυχνάρι, λίγο ψωμί, νερό και γάλα, ώστε να πεθάνει πιο αργά...Η Μινουκία και η Φλορωνία ήταν από τις πολλές που θανατώθηκαν με αυτόν το φρικτό τρόπο. Μια άλλη Εστιάδα, η Οπιμία, είχε προτιμήσει την αυτοκτονία . Σε αυτό το υπόγειο ήσαν ειρκτή στο πεδίο των κακούργων (campus sceletatus) παρά το Κυρινάλιον λόφο, ο δε συνένοχος, καταδικάζονταν στον δια ραβδισμού θάνατο εις το Forum Boarium. Και στην περίπτωση αυτή πολλές φορές η θεά έσωζε τις αθώες. Η Εστιάς Τουκκία απέφυγε την τιμωρία, κομίζονταν με την αρωγή της θεάς ύδωρ εκ του Τίβερη εις το ναό εντός χάλκινου κόσκινου, προ των οφθαλμό των δικαστών της.

Μετά το πέρας των τριάκοντα ετών οι Εστιάδες είχαν το δικαίωμα να επανέλθουν στον κοινωνικό βίο και να παντρευτούν. Σπάνια όμως συνέβηκε αυτό, ως μη αρεστόν στην θεά. Οι Εστιάδες στις δυσχερείς περιστάσεις μεσίτευαν στην θεά υπέρ της πόλεως και των πολιτών, γι’ αυτό δε πάντες σεβόταν αυτές και η γνώμη τους είχε μέγα κύρος. Μπορούσαν να ελευθερώσουν κατάδικο αγόμενο εις θάνατο, εάν τον συναντούσαν αυτόν στην οδό. Ζούσαν δημόσια αναλώμασιν, εφέρονταν επί οχήματος εντός της πόλεως και προπορεύονταν πάντοτε προ αυτών ραβδούχος. Παντού, εις το θέατρο, ιππόδρομο κ.λ.π. καταλάμβαναν τιμής ένεκεν, τις πρώτες θέσεις. Είχαν προσέτι το δικαίωμα να κληροδοτήσουν την περιουσία τους δια διαθήκης και να μαρτυρήσουν στο δικαστήριο άνευ όρκου. Το νεκρό σώμα της Εστιάδος θεωρούνταν ιερό λείψανο και θάβονταν εντός της πόλεως. Παρά τον Παλατίνο λόφο, όχι μακριά από τον ναό της Εστιάδος, βρέθηκαν επιτύμβιες πλάκες με επιγραφές αναφερόμενες στις Εστιάδες. Το ένδυμα των Εστιάδων ήταν σοβατό και επιβλητικό, αποτελούμενο από μακριά λευκή εσθήτα. Έφεραν στην κεφαλή διάδημα, εκ του οποίου κρέμονταν ταινίες, κατά δε τις θυσίες έφεραν καλύπτρα (suffibulum) που έφθανε μέχρι τους ώμους. Ο θεσμός των εστιάδων καταργήθηκε μαζί με την λατρεία της Εστίας από τον Θεοδόσιο το 394 μ.Χ.

(Πηγή: Μαρία Μπίστη, Φιλόλογος, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος ια΄, σσ. 654 - 655)

ΠΥΡΟΜΑΝΤΕΙΑ

Κατά την αρχαιότητα καλούνταν έτσι η μαντεία η οποία γίνονταν με κύριο μέσο την φωτιά, είτε δια παρατηρήσεως του τρόπου κατά τον οποίο καίγονταν μικρά τεμάχια ξύλου ριπτόμενα στο πυρ της θυσίας, είτε δια της ρίψης στην φωτιά πίσσας κονιοποιημένης, η οποία έπρεπε να αναφλεχτεί αυτοστιγμή για να είναι ευνοϊκός ο οιωνός, είτε δια ανάμματος λαμπάδων αλειμμένων με πίσσα, οι οποίοι ανήγγειλαν ευτυχή έκβαση, αν και η αναδυόμενη φλόγα ήταν πυραμοειδής καθαρή και άνευ καπνού, δυσάρεστο δε έκβαση, αν η φλόγα ήταν χαμηλή, μελανή και διακεκομμένη. Υπό του Ελληνικού λαού σήμερα, φωτιά που υποβόσκει στην εστία θεωρείται ως υποδηλών ότι ύπουλα κάποιος φθονεί η διαβάλει τον ιδιοκτήτη της οικίας. Φωτιά που σπινθηρίζει πιστεύεται ότι προμηνύει ξηρασία. Αν η γάτα στρέψει τα νώτα προς την φωτιά, μαρτυρεί μεταβολή του καιρού. Αν τυχαία καεί μέρος του ενδύματος ή καλύμματος κάποιου, αυτό θεωρείται κακός οιωνός.

Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Κ΄, σελίδα 937 

Στην Ελλάδα η διαδικασία αυτή χαρακτηρίζεται ως μαντική εξ εμπύρων [K.F. Hermann: Lehrbuch Der Gottesdienst, σ. 241, K.B. Stark, Heidenberg 1858], ειδικότερα ο Αισχύλος παρατηρεί πως: «Καὶ φλογωπὰ σήματα ἐξωμάτωσα, πρόσθεν ὂντ’ ἐπάργεμα» [Αισχύλος: Προμηθεύς, 498, B.G. Teubner, Leipzig 1992]

Αν και στην περίπτωση αυτή , η πυρομαντεία επικεντρώνεται στην πυρά του θυσιαστηρίου, η διαδικασία είναι ταυτόσημη με την ανάλογη που επιβιώνει στην Πρωσία και στην Λιθουανία του 17^ου αιώνα. Σημαντική όμως είναι και η μαρτυρία του Λιβίου για την θεσμοθέτηση επί Νουμά του Flamen Dialis, του επίσημου πυρομάντη της πρώιμης «Ρωμαϊκής Πολιτείας» [Titus Livius: AB Urbe Condita I, 19, Loed, Harvard Univeristy Press]

(Πηγή: Περιοδικό Ιχώρ, τεύχος 37, άρθρο «Οιωνοσκοπία, η διάγνωση του μέλλοντος», Γιώργος Ηλιόπουλος, σελίδα 49)

ΝΕΟ-ΠΑΓΑΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΤΕΣ

ΠΡΟΣΟΧΗ: Στο τέλος κάθε σελίδας του Ανώνυμου Απολογητή θα παρουσιάζονται νεοπαγανιστικές και αθεϊστών (δήθεν ελληνιστών) απάτες που έχουν σχέση με το θέμα της σελίδας. Αυτές οι απάτες δεν έχουν σκοπό να βάλουν τα περιοδικά στα οποία εμφανίζονται τα νεοπαγανιστικά ψεύδη, εφόσον ούτως ή άλλως παγανιστές συγγράφουν σε διάφορα ανυποψίαστα εξ αυτών και αυτά δεν εκφράζονται από τις απόψεις των αρθρογράφων, αλλά σκοπό έχουν:

1. να καταδείξουν τον κρυφοπαγανιστή αρθρογράφο ώστε να γίνει γνωστός και

2. είτε ο κάθε ενδιαφερόμενος που αναγιγνώσκει εκ νέου άρθρα του να θέτει τον εαυτό του εν εγρήγορση και να ελέγχει θαρρετά τα ψεύδη του κρυφοπαγανιστή (δήθεν ελληνιστή), αν είναι μελετημένος και έχει πρόσβαση σε πρωτογενή βιβλιογραφία

3. είτε εάν δεν έχει πρόσβαση σε βιβλιογραφία, να μην δείχνει πλέον εμπιστοσύνη στον αρθογράφο εφόσον γνωρίζει πως εκφράζει ψεύδη για να σπιλώσει τον Χριστιανισμό υποστηρίζοντας θέσεις παγανισμού, που όμως δεν είναι σχεδόν ποτέ ξεκάθαρες, αλλά που παρουσιάζονται ως «ελληνικές» μιας και η πλειοψηφία των νεοπαγανιστών ντρέπεται να ομολογήσει δημοσίως την θρησκεία που ακολουθεί και προτιμά να καμουφλάρεται με κάτι οικοιότερο, τον πατριωτισμό, που όμως αρρωστημένα έχει μετατραπεί σε ένα παγανιστικό εθνικισμό.

ΕΞΑΙΡΕΣΗ: εξαιρούνται τα προσωπικά βιβλία του κρυφοπαγανιστή αθρογράφου ή τα έντυπα με καθαρά νεοπαγανιστικό προσανατολισμό, ανάμεσα στα τόσα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα.

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ - ΟΡΦΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ

(Κατά: Αναστασάκη Ραδάμανθυ, τηλεοπτικός  Σταθμός Alter, εκπομπή «Χωρίς Μοντάζ ΙΙ», Σάββατο 07/02/2004)

 

Ραδάμανθυς Αναστασάκης, Ηθοποιός - Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου (Πηγή: Ραδιοτηλεοπτικός σταθμός «Alter», Εκπομπή «Χωρίς Μοντάζ ΙΙ», Σάβατο 07/02/2004)

Βίντεο: Μέγεθος: 70 Kb  Διάρκεια: 31΄΄ Ο Αναστασάκης Ραδάμανθυς εκτελεί μια «λειτουργία αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας» (;!), εκφωνώντας  θρησκευτικό ορφικό ύμνο στο «κεντρικό πυρ» (δηλαδή στην θεά Εστία)  (Πηγή: Αναστασάκης Ραδάμανθυς, τηλεοπτικός  Σταθμός Alter, εκπομπή «Χωρίς Μοντάζ ΙΙ», Σάβατο 07/02/2004)

Μυθοπλάστης: Αναστασάκης Ραδάμανθυς

Απάντηση: Μπορεί κανείς εύκολα να εννοήσει τις αστοχίες των νεοΕθνικών που χιλιάδες χρόνια μετά την πρόοδο της επιστήμης και την εξακρίβωση βασικών αληθειών για την κίνηση των πλανητών, αλλά και για την μορφή του πλανήτη μας, εξακολουθούν να εμμένουν σε μυθολογίες των αρχαίων σε μια στείρα προγονολατρεία που τους έχει εγκλωβίσει στο άρμα της λογικής και θρησκευτικής απώλειας.

«Υπό την εστία δε ταύτη οι αρχαίοι πίστευαν ότι εντός του πάχους της δίσκου κυκλικού σχήματος έχουσας γης υπήρχε κεντρικό πυρ, η αιωνία εστία, η αρχή πάσης γήινης ζωής, η θεοποιημένη στην Εστία. Αλλ’ ούτως η θεότητα Εστία ταυτίσθηκε με την θεά Γη και η αρχική φύση της θεότητας ταύτης μεταβλήθηκε. Εις τους ορφικούς και τους πυθαγορείους η σημασία της Εστίας ευρύνθηκε έτι μάλλον. Η γη η κατέχουσα στο κέντρο της το πυρ, την πηγή της ζωής, είναι και η κατέχουσα το μέσον του σύμπαντος. Ο εν αύτη θρόνος της Εστίας είναι «ἡ κεντρικὴ ἕδρα τοῦ κόσμου», ήτις είναι ακίνητος, ενώ τα άλλα ουράνια σώματα στρέφονται περί αυτήν.» (Πηγή: Γεράσιμος Δ. Καψάλης, Πρόεδρος του Εκπαιδευτικού Συμβουλίου, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σ. 654)

Έτσι οι νεοΕθνικοί εξακολουθούν να πιστεύουν πως η Γαία και η Εστία είναι το κέντρο του κόσμου μη δυνάμενοι να κινηθούν έξωθεν των προγονικών πεποιθήσεων.

Και ύστερα φάνηκε η γαία η σταθερή και παντοτινή έδρα των αθανάτων που κατέχουν την κορφή του χιονισμένου Ολύμπου αλλά και τα ζοφερά τάρταρα στα βάθη της (Πηγή Φώτο: Ησίοδος Θεογονία, Έλληνες Κλασσικοί εικονογραφημένοι, εκδόσεις Εύανδρος, σελίδα 8)

ΘΕΑ ΕΣΤΙΑ - ΓΑΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Ο φιλόσοφος Αρίσταρχος, επειδή «κίνησε» την «σταθερή έδρα» (εστία) των θεών κατηγορήθηκε ως εξής:

«Και ο Λεύκιος γελώντας είπε «μόνο πρόσεξε, αγαπητέ μου, μην μας μπλέξεις σε κατηγορία για ασέβεια, όπως νόμιζε ότι έπρεπε να κάνει ο Κλεάνθης [αυτός κατηγόρησε* τον Αρίσταρχο για ασέβεια] για τον Αρίσταρχο τον Σάμιο, μηνύοντας αυτόν στους Έλληνες [Αθηναίους] για ασέβεια, επειδή νίκησε την εστία του κόσμου [την Γη], διδάσκοντας ότι η ουράνια σφαίρα μένει ακίνητη και ότι η Γη περιφέρεται σε λοξό κύκλο [την εκλειπτική], ενώ συγχρόνως περιφέρεται γύρω από τον άξονά της»» 

*Κατηγορία του Κλεάνθη :

«ὡς κινῶν τὴν τοῦ κόσμου ἑστίαν καὶ ταράσσων τὴν τῶν Ὀλυμπίων (θεῶν) ἠρεμίαν?»

 (Πηγή Περιοδικό «Ιχώρ», τεύχος 30, άρθρο «Οικειοποίηση της αρχαίας Ελληνικής επιστήμης», Αθανάσιος Β. Κοβάτσης, Δρ. Ιατρός και Δρ Χημικός, Καθηγητής ΑΠΘ, σελίδες 52, 54)

 

Όση λοιπόν σχέση είχε ο Κλεάνθης με την θεά εστία, τόση σχέση έχει και η φιλοσοφία με την αρχαία θρησκεία, υπό την έννοια του ενιαίου συστήματος, και άλλη τόση και παραπάνω «σοβαρότητα» έχει η φιλοσοφική λειτουργία του Αναστασάκη Ραδάμανθυ με τους «Ορφικούς Ύμνους» της δεισιδαιμονίας.

ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

ΘΕΑ ΕΣΤΙΑ

Αφού παρατηρήσει κανείς την εξής είδηση:

Υπό την εστία δε ταύτη οι αρχαίοι πίστευαν ότι εντός του πάχους της δί­σκου κυκλικού σχήματος έχουσας γης υπήρχε κεντρικό πυρ, η αιωνία εστία, η αρχή πάσης γήινης ζωής, η θεοποιημένη στην Εστία. Αλλ’ ούτως η θεότητα Εστία ταυτίσθηκε με την θεά Γη και η αρχική φύση της θεότητας ταύτης μεταβλήθηκε. Εις τους ορφικούς και τους πυθαγορείους η σημασία της Εστίας ευρύνθηκε έτι μάλ­λον. Η γη η κατέχουσα στο κέντρο της το πυρ, την πηγή της ζωής, είναι και η κατέχουσα το μέσον του σύμπαντος. Ο εν αύτη θρόνος της Εστίας είναι «ἡ κεντρικὴ ἕδρα τοῦ κόσμου», ήτις είναι ακίνητος, ενώ τα άλλα ουράνια σώματα στρέφονται περί αυτήν. (Πηγή: Γεράσιμος Δ. Καψάλης, Πρόεδρος του Εκπαιδευτικού Συμβουλίου, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος Ια΄, σ. 654)

…μπορεί εύκολα να εννοήσει τις αστοχίες των νεοΕθνικών που χιλιάδες χρόνια μετά την πρόοδο της επιστήμης και την εξακρίβωση βασικών αληθειών για την κίνηση των πλανητών αλλά και για την μορφή του πλανήτη μας, εξακολουθούν να εμμένουν σε μυθολογίες των αρχαίων σε μια στείρα προγονολατρεία που τους έχει εγκλωβίσει στο άρμα της λογικής και θρησκευτικής απώλειας.

Έτσι οι νεοΕθνικοί εξακολουθούν να πιστεύουν πως η Γαία και η Εστία είναι το κέντρο του κόσμου μη δυνάμενοι να κινηθούν έξωθεν των προγονικών δεινοσαυρικών πεποιθήσεων.

ΠΑΡΘΕΝΕΣ ΕΣΤΙΑΔΕΣ

1. Τις αφιέρωναν όταν ήσαν πολύ μικρές σε ηλικία  (6 -10 ετών) σίγουρα και ασφαλώς όχι με την βούλησή ή την συγκατάθεσή τους... Ας ρωτήσει κανείς ένα παιδοψυχολόγο τι γνώμη θα είχε για τέτοια φαινόμενα παιδομαζόματος και γενιτσαρισμού στην αρχαία «ελεύθερη στην σκέψη» θρησκεία των νεοΕθνικών

2. Έπρεπε να είναι ευγενείς στην καταγωγή πράγμα που φανερώνει για ακόμη μια φορά την αναξιοκρατία των ιερέων της αρχαίας θρησκείας οι οποίοι τις περισσότερες φορές προέρχονταν από ανώτερη αριστοκρατική κάστα.

3. Απαγορεύονταν σε αυτά τα μικρά κοριτσάκια να απομακρυνθούν από το ιερό ή να δουν την οικογένειά τους δηλαδή δεν αναγνωρίζεται καμιά ελευθερία αποκήρυξης της πίστης ως θα φανεί και πιο κάτω σε περίπτωση που έχαναν την παρθενία τους.

4. Μάντευαν βάση της φωτιάς - εστίας (πυρομαντεία). Αυτός είναι άραγε ο ορθολογισμός της αρχαίας θρησκεία που ακολουθεί τους «φυσικούς νόμους»;

5. Όποια εστιάς παραμελούσε το πυρ τιμωρούνταν με μαστίγωση. Αυτά τα φαινόμενα θρησκευτικής τιμωρίας θυμίζουν  ταλιμπανισμό και κάθε άλλο παρά ελεύθερη σκέψη. Τέτοια ανάλογα μαστιγώματα μπορεί κανείς να βρει στην Άρτεμη της Σπάρτης.

6. Αν έχαναν ελεύθερα την παρθενία τους καταδικαζόταν σε θάνατο με θάψιμο ή με ασιτία στο υπόγειο. Ας αναλογισθεί κανείς πόσο ελεύθερη είναι η αρχαία θρησκεία και πόσο βάναυσες μεθόδους είχε για την τιμωρία μικρών κοριτσιών εφόσον μετά την 10ετή τους εκπαίδευση στην καλύτερη περίπτωση ήσαν 20 ενώ στην χειρότερη 16 

7. Ο άνδρας που τους διακόρευε την παρθενία καταδικάζονταν σε θάνατο δια ραβδισμού. Άραγε αυτός τι έφταιγε στο ότι η ιέρεια αποφάσιζε να χάσει την παρθενία της; Αυτή είναι η «θρησκευτική ελευθερία» του παγανισμού;

8. Το πτώμα των Εστιάδων τους ήταν ιερό λείψανο που το έθαβαν ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ και όχι έξω από αυτή όπως συνέβαινε για τους άλλους. Φαίνεται πως η αρχαία θρησκεία δεν έχει καμιά σχέση με τις ψεύτικες τοποθετήσεις των νεοειδωλολατρών που θέλουν να ορίζουν τα πτώματα των ανθρώπων ως σκουπίδια ή κόπρανα ανάλογα με τις τοποθετήσεις του φιλοσόφου Ηράκλειτου.

9. Είχαν ενεργή συμμετοχή στο κράτος (σύνδεση θρησκείας -πολιτείας) και δεν χρειάζονταν να ορκιστούν στο δικαστήριο. Δηλαδή τα λόγια τους ήσαν θεϊκά ενώ οι μαρτυρίες τους ήσαν υπεράνω του νόμου που ίσχυε για τους άλλους απλούς πολίτες που ορκίζονταν εν αντιθέση με αυτές.

10. Τέλος ήσαν ντυμένες με κάλυμμα και κατά τις θυσίες φορούσαν καλύπτρα που έφτανε μέχρι τους ώμους. Αυτό είναι και το τελειωτικό κτύπημα ενάντια στους ανημέρωτους για ζητήματα αρχαίας θρησκείας νεοπαγανιστές  που κατηγορούν τον Απόστολο Παύλο που προτρέπει στις γυναίκες να καλύπτονται σαν προφητεύουν.

ΠΗΓΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ 

Εγκυκλοπαίδειες

1. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμοι ΙΑ΄, Κ΄

Περιοδικά

1. Ιχώρ, τεύχη 30, 37

2. Ησίοδος Θεογονία, Έλληνες Κλασσικοί εικονογραφημένοι, εκδόσεις Εύανδρος (Ιχώρ)

3. Corpus, τεύχος 70

Αρχαίοι Συγγραφείς

1. Πλίνιος ο νεώτερος, Επιστολές IV 11

2. Λίβιος IV 44,11.

Ραδιοτηλεοπτικοί Σταθμοί

1. Ραδιοτηλεοπτικός σταθμός «Alter», Εκπομπή «Χωρίς Μοντάζ ΙΙ», Σάβατο 07/02/2004

Πρόσθετη Βιβλιογραφία

1. Αισχύλος, Προμηθέας Δεσμώτης

2. Titus Livius: AB Urbe Condita I, 19, Loed, Harvard Univeristy Press

3. K.F. Hermann: Lehrbuch Der Gottesdienst, K.B. Stark, Heidenberg 1858

 http://www.apologitis.com/gr

Εστία, η Θεά του Οίκου

Η Εστία είναι η Θεά της Οικίας ή η ίδια η ιδέα του Άσβεστου Πυρός. Κατά τον Όμηρο η Εστία, «ιστίη» όπως αναφέρεται στην Οδύσσεια, είναι αντικείμενο θρησκευτικού σεβασμού, την οποία επικαλούνται ως μάρτυρα των όρκων μαζί με τον Δία, όσοι δε, τίθενται υπό την προστασία της είναι απαραβίαστοι. Στην Θεογονία του Ησίοδου και στους Ομηρικούς Ύμνους εμφανίζεται περιβεβλημένη με ανθρωπομορφικό χαρακτήρα. Αναφέρεται ως θυγατέρα του Κρόνου και της Ρέας και ως πρώτο τέκνο αυτών. Αργότερα, οι ποιητές τιμούσαν σε αυτή την πρωτότοκη, την πρεσβύτατη των θεοτήτων. Η έκφραση «Αφ’ Εστίας» θυμίζει ότι η Εστία λάμβανε τις απαρχές όλων των θυσιών και πως στις ευωχίες οι πρώτες σπονδές γίνονταν προς τιμήν της.  Η Εστία, αδελφή του Διός, της Ήρας, της Δήμητρας, του Άδου και του Ποσειδώνος, ένεκα της πρωτοτοκίας κατείχε την υψηλότερη θέση ανάμεσα σ’ αυτές τις μεγάλες θεότητες και κατέκτησε από αυτούς την πρωτοκαθεδρία. Οι αναφορές σ’ αυτήν περιορίζονται σ’ ένα μύθο που βρίσκουμε στον Ομηρικό Ύμνο για την Αφροδίτη, ο οποίος
	Θυσία και σπονδή στους Εφέστιους Θεούς. Πίνακας του Waterhouse, 1880.
αναφέρει πως ο Ποσειδών και ο Απόλλων την ζήτησαν σε γάμο, όμως αυτή δεν ήθελε και αρνήθηκε σθεναρά. Αγγίζοντας το κεφάλι του ασπιδοφόρου Διός, όρκο μεγάλο έδωσε που ήταν και τελεσίδικος, παντοτινά να είναι παρθένα. Τότε ο Ζευς αντί για γάμο της έδωσε την μέγιστη τιμή, να κάθεται στο μέσον του σπιτιού απολαμβάνοντας την μεγαλύτερη μερίδα. Και, σε όλους τους Ναούς των Θεών είναι τιμιούχος και για όλους τους θνητούς η πρέσβειρα είναι των Θεαινών. Μία παράδοση αναφέρει πως η Θεά έλαβε αυτά τα προνόμια από τον Δία, μετά την νίκη του ενάντια στους Τιτάνες. Ωστόσο, η Εστία έμενε πάντα στα ολύμπια δώματα και ποτέ δεν απομακρυνόταν από την επίσημη θέση της. Οι αναφορές για τις γαμήλιες προσφορές που της έγιναν από τον Απόλλωνα και τον Ποσειδώνα πιθανόν να έχουν συναχθεί από την κοινή λατρεία των τριών θεοτήτων στους Δελφούς. Σύμφωνα με τον Οβίδιο (Ημερολόγιο) κάποια μέρα που όλοι οι Θεοί είχαν παρακαθίσει σε μία γιορτή και από το φαγητό και το ποτό είχαν αποκοιμηθεί, ο Πρίαπος μεθυσμένος επιχείρησε να βιάσει την Εστία. Αλλά τότε ένας γάιδαρος γκάριξε δυνατά και η Εστία ξύπνησε κι έβαλε τις φωνές βλέποντας τον Πρίαπο έτοιμο να της ριχτεί κι έτσι τον έκανε να το βάλει στα πόδια τρομαγμένος. Ο Robert Graves στο βιβλίο «Οι ελληνικοί μύθοι» αναφέρει: «η απόπειρα του Πρίαπου να την βιάσει, είναι ανεκδοτολογική προειδοποίηση κατά της ιερόσυλης κακομεταχείρισης των φιλοξενουμένων γυναικών που έχουν τεθεί κάτω από την προστασία της σπιτικής ή της δημόσιας εστίας. Ακόμη και ο γάιδαρος, σύμβολο λαγνείας, διαλαλεί την εγκληματική τρέλα του Πρίαπου». Επίσης, η Εστία είναι η μόνη από τους Ολυμπίους Θεούς που δεν παίρνει μέρος σε πολέμους ή διαμάχες.
Οι πρώτοι Έλληνες έδωσαν το όνομα στην Θεά Εστία όχι τόσο από τον ακίνητο λίθο που βρισκόταν στο μέσον της οικίας τους και χρησίμευε για να υποβαστάει την φωτιά αλλά από την ίδια την φωτιά. Το οικιακό πυρ είχε ουράνια καταγωγή, άλλωστε ανερχόταν από τους κοινούς βωμούς στον ουρανό ως κομιστής των ευχών και των προσφορών των ανθρώπων, οι οποίοι με αυτόν τον τρόπο συν-κοινωνούν με τους Θεούς. Στην θυσία, η γέννηση και η λαμπρή ενέργεια αυτής ήταν αναπόσπαστες συνθήκες της λατρείας των άλλων ουρανίων δυνάμεων, οι οποίες μόνο με την πρόσκληση αυτής γίνονται. Η Εστία, πρώτη από τους Θεούς αποκάλυψε την παρουσία της φωτιάς στην Γή. Ίσως, γι’ αυτό τίθεται στην αρχή της γενεαλογίας.   Η ιερή σημασία της λέξης Εστία φαίνεται απονεμημένη ως προς το Ιερό Πυρ που ανάβει για τις θυσίες. Στις θρησκευτικές δοξασίες των Ελλήνων έμειναν αυτές οι αναμνήσεις της αρχαίας ταυτότητας της Εστίας προς την ακτινοβόλο εστία του Βωμού. Σε όλα τα Ιερά αντιπροσωπεύει το Ιερό Πυρ, που καίει προς τιμήν της θεότητος που κατοικεί σ’ αυτό. Ο βωμός της στους Δελφούς ήταν η «Κοινή Εστία» των Ελλήνων, από εκεί άναβε η φωτιά των Ναών, η οποία δεν έσβηνε ποτέ.
			Παράσταση από αττική ερυθρόμορφη κύλικα, 515-510 π.α.χ.χ. Υπογράφετε από τον αγγειοπλάστη Ευξίθεο και τον αγγειογράφο Όλτο. Εικονίζεται συγκέντρωση Θεών. Στο μέσο της σκηνής ο Δίας σπένδει με φιάλη που του γεμίζει ο οινοχόος Γανυμήδης, πίσω από τον οποίο κάθεται η Εστία, κρατώντας καρποφόρα κλαδιά.
Ο συνδυασμός της Εστίας και του Ερμού στα μνημεία της τέχνης και της ελληνικής ποιήσεως μαρτυρεί πως υπάρχει σχέση μεταξύ τους. Ο Ερμής ήταν ο αληθινός εφευρέτης των θυσιών, ανάβοντας την πρώτη Φωτιά πάνω στη Γή, προς τιμήν των Θεών. Στις σπάνιες απεικονίσεις της η Εστία εμφανίζεται συνήθως μαζί με τον Ερμή με τον τρόπο που την σμίλεψε ο Φειδίας στο βάθρο του μεγάλου αγάλματος του Διός στην Ολυμπία μαζί με τους δώδεκα Θεούς. Ο Ομηρικός Ύμνος στην Εστία περιλαμβάνει μια εξάστιχη επίκληση στον Ερμή όπου ο ποιητής αναφέρεται δύο φορές στα αισθήματα φιλίας που νιώθει ο ένας για τον άλλον. Ο συγγραφέας Jean Pierre Vernant στο βιβλίο του «Μύθος και σκέψη στην Αρχαία Ελλάδα» αναλύοντας διεξοδικά την σχέση ανάμεσα στις δύο θεότητες, λέει λοιπόν: «Αυτή πάντως η αμοιβαία φιλία δεν στηρίζεται ούτε στους δεσμούς του αίματος ή του γάμου, ούτε στην προσωπική εξάρτηση. Ανταποκρίνεται σε μια λειτουργική συγγένεια. Οι δύο θεϊκές δυνάμεις, παρούσες στους ίδιους χώρους, αναπτύσσουν εκεί, η μια πλάι στην άλλη, συμπληρωματικές δραστηριότητες. Δεν είναι ούτε συγγενείς, ούτε σύζυγοι, ούτε εραστές, ούτε υποταγμένοι ο ένας στον άλλον. Θα μπορούσε κανείς να πει πως ο Ερμής και η Εστία είναι «γείτονες». Σχετίζονται, πράγματι, και οι δυο τους, με τον γήινο χώρο, με την διαμονή μιας μόνιμης, μη νομαδικής ανθρωπότητας. «Και οι δυο σας -εξηγεί ο ύμνος- έχετε κατοικία σας τα σπίτια τα ωραία των ανθρώπων που ζουν στην Γή και στην καρδιά σας ο ένας για τον άλλο φιλία νιώθει» και συνεχίζει λίγο παρακάτω: «Πάντως, τα διάφορα γνωρίσματα που συνθέτουν την φυσιογνωμία του Θεού φαίνονται να ταξινομούνται καλύτερα όταν δει κανείς τον Θεό στις σχέσεις του με την Εστία. Για την θρησκευτική συνείδηση των Ελλήνων, οι δύο θεότητες συγκροτούν ένα ζεύγος, γιατί τοποθετούνται στο ίδιο επίπεδο, η δράση τους αναφέρεται στην ίδια περιοχή του πραγματικού, αναλαμβάνουν συναφείς λειτουργίες. Τώρα, σχετικά με την Εστία, δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία: η σημασία της είναι ξεκάθαρη, ο ρόλος της αυστηρά καθορισμένος. Επειδή της έλαχε να θρονιάζεται, για πάντα ακίνητη, στο κέντρο του οικιακού χώρου, η Εστία προϋποθέτει, σαν αλληλένδετο κι αντίθετο σ’ αυτή πρόσωπο, τον γοργοκίνητο Θεό που βασιλεύει στον χώρο του ταξιδιώτη. Στην Εστία ανήκει το μέσα, το κλειστό, το σταθερό, η αναδίπλωση της ανθρώπινης ομάδας στον εαυτό της. Στον Ερμή ανήκει το έξω, το άνοιγμα, η κινητικότητα, η επαφή με τον άλλον. Μπορούμε να πούμε ότι το ζεύγος Ερμής - Εστία εκφράζει, στην πολικότητά του, την ένταση που παρατηρείται στην αρχαϊκή παράσταση του χώρου: ο χώρος απαιτεί ένα κέντρο, ένα προνομιακό σταθερό σημείο, από όπου μπορεί κανείς να προσανατολίσει και να καθορίσει κατευθύνσεις, που όλες τους διαφέρουν ποιοτικά. Αλλά ο χώρος παρουσιάζεται συνάμα σαν τόπος της κίνησης, πράγμα που προϋποθέτει μια δυνατότητα μετάθεσης και περάσματος από ένα οποιοδήποτε σημείο σ’ ένα άλλο». Η Εστία «κεντροθετεί» τον χώρο και ο Ερμής τον «κινητοποιεί» γιατί προστατεύουν ακριβώς, σαν θεϊκές δυνάμεις, ένα σύνολο δραστηριοτήτων, που αφορούν την διαρρύθμιση του εδάφους και την οργάνωση του χώρου, αλλά που ξεπερνούν σε μεγάλο βαθμό αυτό που εμείς σήμερα ονομάζουμε χώρο και κίνηση.
Στις αρχέγονες κατοικίες της Ελλάδος η Εστία δεν χρησίμευε μόνο για τις καθημερινές ανάγκες του βίου αλλά ήταν κυρίως ο βωμός που θυσίαζαν στους Εφεστίους Θεούς, συνεπώς ήταν ιερή και ως εστία των δημοσίων θυσιών. Κατείχε την ίδια θέση με την φωτιά πάνω στο βωμό, ο οποίος βρισκόταν στο κέντρο της οικίας, της οποίας ο όροφος ήταν ανοικτός προς τον ουρανό για να εξέρχεται ο καπνός. Όταν η λατρεία της Εστίας έγινε οικιακή, το Ιερό Κέντρο όπου γύρω του συναθροιζόταν η οικογένεια έγινε η διαμονή της Εστίας, που είχε την έδρα της στο μέσον της οικίας. Αυτή είναι η πρώτη των Θεοτήτων της οικογένειας που δίδαξε στους ανθρώπους την οικοδόμηση της κατοικίας και εκείνη που τους παρείχε όλα τα αγαθά του οικιακού βίου. Η κυκλική εστία, που είναι στερεωμένη στο έδαφος μοιάζει με τον ομφαλό που ριζώνει την οικία στο έδαφος και έχει αξία κέντρου. Ο Vernant λέει: «είναι σύμβολο κι εχέγγυο στερεότητας, σταθερότητας και μονιμότητας». Στον Φαίδρο ο Πλάτων μάς παρουσιάζει την κοσμική πομπή των δώδεκα Θεών: δέκα θεότητες πορεύονται ακολουθώντας τον Δία που τις οδηγεί μέσα από τα πλάτη του Ουρανού. Μόνο η Εστία παραμένει ακίνητη στο σπίτι, χωρίς ποτέ να εγκαταλείπει την θέση της. Την Θεά όντας σταθερό σημείο, κέντρο απ’ όπου ξεκινώντας ο ανθρώπινος χώρος προσανατολίζεται κι οργανώνεται, θα την ταυτίσουν οι ποιητές και οι φιλόσοφοι με τη Γή, την ακίνητη στο κέντρο του κόσμου. «Οι σοφοί -γράφει ο Ευριπίδης- ονομάζουν Εστία την Γαία - Μητέρα, γιατί εδρεύει ακίνητη στο κέντρο του Αιθέρος». Η Εστία, σε ορισμένες παραστάσεις της απεικονίζεται καθισμένη πάνω σ’ έναν ομφαλό και όχι στον οικιακό της βωμό. Ο ομφαλός των Δελφών θεωρείτο έδρα της Εστίας. Στους ιστορικούς χρόνους, θα ονομάσουν Ομφαλό της Πόλης, τον βωμό της Κοινής Εστίας, εκείνον που είχε ιδρυθεί στο κέντρο της πόλης.		Θυσία στην Εστία, πίνακας του Goya
Ο ομηρικός ύμνος αναφερόμενος στην Εστία λέει ότι «δίχως εσένα δεν θα είχαν οι θνητοί γιορτές αν πρώτα δεν πρόσφεραν σπονδή με κρασί γλυκό σαν μέλι στην πρώτη και στερνή Θεά Εστία». Η Θεά έχει την τιμητική θέση στο τραπέζι όπου το γεύμα άρχιζε και τελείωνε με επίκληση σ’ αυτήν. Ο τρόπος αυτός αποτελεί έναν κύκλο κλειστό μέσα στο χρόνο, όπως ο οίκος σχηματίζει έναν κύκλο κλειστό μέσα στο χώρο. Επίσης ο Κορνούτος στην Ελληνική Θεολογία αναφέρει πως η Εστία είναι και πρώτη και έσχατη, από αυτήν αρχίζει κανείς και με αυτήν τελειώνει. Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν πως θυσίαζαν κυρίως χοίρους στην Θεά. Τα φαγητά που ψήνονται στον βωμό της οικιακής εστίας πραγματώνουν μια θρησκευτική αλληλεγγύη ανάμεσα στους συνδαιτυμόνες. Ο Αριστοτέλης μας πληροφορεί πως ο Επιμενίδης ονόμαζε τα μέλη του οίκου «ομοκάπους» αυτούς που τρώνε στο ίδιο τραπέζι ή ομοκάπνους, αυτούς που αναπνέουν τον ίδιο καπνό. Η εστία, το γεύμα λειτουργούν ως άνοιγμα του οικιακού κύκλου σε κάποιον που δεν ανήκει στην οικογένεια εντάσσοντάς τον στην οικογενειακή κοινότητα. Δίπλα στην εστία έβαζαν να κάτσει ο ικέτης που εξόριστος από την πόλη του αναζητούσε να ενταχθεί σε νέα ομάδα. Ο ξένος οδηγείτο στην εστία γιατί δεν μπορούσε να υπάρξει επαφή ή σχέση με κάποιον που δεν θα είχε ενταχθεί πρώτα στον οικιακό χώρο. Ο Πίνδαρος αναφέρει πως πάντοτε στα γεμάτα τραπέζια των Πρυτανείων, όπου βασιλεύει η Εστία, τηρείται η δικαιοσύνη του Ξένιου Διός. Με την ανταλλαγή των αγαθών και την κυκλοφορία των προσώπων, γυναικών, κηρύκων, πρεσβευτών, φιλοξενουμένων και συνδαιτυμόνων δημιουργείται ένας σύνδεσμος ανάμεσα στις οικιακές ομάδες. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο στην Χαιρώνεια της Βοιωτίας, ο άρχοντας της πόλης θυσίαζε κάθε χρόνο πάνω στην κοινή εστία και πως το παράδειγμά του μιμούντο και οι πολίτες στους οίκους τους. Με αυτόν τον τρόπο ήθελαν να απομακρύνουν από τον τόπο τους την πείνα. Ο Ευριπίδης στην τραγωδία του «Άλκηστις», παρουσιάζει την ηρωίδα που είναι έτοιμη να πεθάνει στη θέση του συζύγου της Αδμήτου, να απευθύνει την τελευταία της προσευχή στην Εστία ζητώντας της να επαγρυπνεί για τα παιδιά της που θα έμεναν χωρίς την μητέρα τους, να δώσει στην κόρη της σύζυγο αντάξιό της, μια εκλεκτή σύντροφο στον γιο της και να χαρίσει σ’ όλους ζωή μακρά και ευτυχισμένη. Επίσης, ο Θουκυδίδης αφηγείται τον ερχομό του Θεμιστοκλή στο ανάκτορο του Αδμήτου, του βασιλιά των Μολοσσών. Ο Άδμητος απουσίαζε και η γυναίκα του συμβούλεψε τον εξόριστο να καθίσει κοντά στην εστία βάζοντάς του στην αγκαλιά ένα από τα παιδιά της. Ο Θουκυδίδης αναφέρει: «όχι μονάχα επειδή η εστία αποτελεί το κέντρο της οικογένειας, αλλά κι επειδή έχει αυτόν τον προστατευτικό χαρακτήρα και είναι αφιερωμένη στους Θεούς, έχοντας τη μορφή του βωμού και η φλόγα της είναι ίδια με τη φλόγα των θυσιών».
Στην Ελλάδα, η πόλη παρίστανε την εικόνα μεγάλης οικογένειας και κάθε μια είχε την κοινή της εστία, στην οποία διατηρείτο Άσβεστο Πυρ, προς τιμήν της Εστίας, ως θρησκευτικό κέντρο του δημοσίου βίου. Μαζί με την πολιτική εξέλιξη, εξελίχθηκε και η λατρεία της Εστίας. Και ενώ, ο βασιλιάς ήταν αυτός που μονοπωλούσε την πολιτική και θρησκευτική ζωή της πόλεως, περνώντας από τον θεσμό της βασιλείας στην δημοκρατία του Πρυτανείου, το λειτούργημα της προσφοράς των θυσιών στην Εστία περιήλθε σε πολιτικά πρόσωπα που πλέον εκλέγονταν ή κληρώνονταν για να εκτελέσουν τα ενιαύσια ιερατικά τους καθήκοντα.   Το δημόσιο κτίριο που σε πολλές ελληνικές πόλεις στέγαζε την υπηρεσία για την συντήρηση της Ιερής Φωτιάς ονομαζόταν Πρυτανείο, το οποίο χρησίμευε και για πολλούς άλλους σκοπούς. Αυτό το οικοδόμημα είχε κυκλικό σχήμα και είχε στο κέντρο του βωμό της Εστίας που έκαιγε συνεχώς το πυρ της πόλεως. Εκεί υποδέχονταν τους πρεσβευτές και τους διακεκριμένους ξένους, μερικές φορές γίνονταν οι συνεδριάσεις των δικαστηρίων. Θεωρείτο μεγάλη τιμή για έναν πολίτη να τρέφεται στο Πρυτανείο με έξοδα του κράτους. Όταν οι πολίτες έφευγαν από την πόλη τους με σκοπό να ιδρύσουν αποικία σε κατάλληλο μέρος έπαιρναν πάντα μαζί τους φωτιά από την κοινή εστία που προορίζετο για την νέα πόλη που θα ίδρυαν.   Από τον στενό περίβολο της πόλεως η ιδέα αυτή επεκτάθηκε σ’ όλη την Γή, της οποίας οι Δελφοί θεωρούντο ο ομφαλός της, δηλαδή το κέντρο. Η παράδοση λέει πως δύο αετοί που αφέθηκαν από τον Δία εκ των δύο άκρων της Γής, από Ανατολή και Δύση συναντήθηκαν πετώντας στους Δελφούς. Στο Ιερό του Δελφικού Απόλλωνος υπήρχε βωμός της Εστίας, αντικείμενο ιδίου σεβασμού, μέσα από τον οποίο έβλεπαν την «κοινή εστία» της Ελλάδος και του κόσμου.
Ο Γάλλος συγγραφέας Martin αναφέρει πως «Η Εστία των Δελφών υπολαμβάνεται κατέχουσα επί της κυκλικής και ομαλής επιφάνειας της Γής και υπό τον θόλο του ουρανού θέση όμοια της οικιακής εστίας, καλουμένης εξαιτίας τούτου μεσομφάλου, ως κατεχούσης το μέσον του ορόφου στις παλαιές οικίες της Ελλάδος. Μέσα στον ναό των Δελφών, δίπλα από την Ιερή Εστία, βρισκόταν ο λίθος ομφαλός, ο οποίος αναμφίβολα υποτίθεται πως έδειχνε το ακριβές σημείο του γήινου δίσκου».   Αυτή η θρησκευτική ιδέα της Εστίας, εξερχόμενη από την κατοικία της οικογενείας, με τον τρόπο που επεκτάθηκε σ’ όλο τον κόσμο, απέκτησε κοσμογραφικό χαρακτήρα μεταβάλλοντας την αρχική φύση αυτής της θεότητας. Οι δοξασίες των Ελλήνων που εκφράζονται από τον Όμηρο και τον Ησίοδο δεν απέδιδαν στην Γή σχήμα σφαιρικό. Είκαζαν πως είχε σχήμα δίσκου, του οποίου η περιφέρεια περιβάλλεται από τον ποταμό Ωκεανό και αυτόν τον καλύπτει ο στερεός Ουράνιος Θόλος. Οι δοξασίες αυτές υπήρχαν και επί Πλουτάρχου. Έλεγαν τότε ότι η φιλόξενη τράπεζα, καλούμενη από άλλους Εστία, φαινόταν σαν «μίμημα Γής».   Η φιλόξενη τράπεζα που αναφέρει ο Πλούταρχος ήταν η κυκλική τρίποδη τράπεζα που χρησιμοποιείτο αρχικά από τους Έλληνες, της οποίας ο δίσκος ήταν η ακριβής απομίμηση του γήινου δίσκου. Η ορισμένη θέση της Εστίας στους Δελφούς αποδεικνύει ότι οι αρχαίοι πίστευαν πως στο πάχος του δίσκου υπάρχει κεντρικό πυρ. Η αιώνια αυτή εστία, αρχή κάθε γήινης ύπαρξης δεν είναι άλλη από την Εστία.
Υπάρχουν εικασίες ότι η Θεά Εστία αντλούσε την καταγωγή της από την λατρεία της Θεάς Γαίας. Αυτό δείχνει το σχήμα των αφιερωμένων σε αυτήν οικοδομών. Στην Ελλάδα, τα Πρυτανεία που διατηρούσαν μέσα το πυρ της Εστίας ήταν κυκλικές οικοδομές. Στην Ρώμη, ο αρχαίος ναός της Vesta ήταν επίσης κυκλικός περίβολος που είχε στο κέντρο τον βωμό που έκαιγε το Ιερό Πυρ, περιβαλλόμενος από κίονες που υποβαστούσαν τον θόλο. Εικόνα της κυκλικής και ομαλής Γής που έχει το Ιερό Πυρ της Εστίας στο μέσον της επιφάνειάς της και τον Ουράνιο Θόλο από πάνω. Αυτή η ταυτότητα της Εστίας δεν είναι όψιμη εφεύρεση της κοσμολογικής φιλοσοφίας των Ελλήνων, αλλά διατυπώθηκε από τον 5ο αιώνα π.α.χ.χ.
Ο Ευριπίδης αναφέρει «κ’ Γαία μήτερ, Εστίαν δε σ’ οι σοφοί βροτών καλούσιν ημένην εν αιθέρι» δηλαδή «οι σοφοί ονομάζουν Εστία την Γαία - Μητέρα, γιατί εδρεύει ακίνητη στο κέντρο του αιθέρα». Οι σοφοί στους οποίους αναφέρεται ο ποιητής είναι αναμφίβολα οι Ορφικοί, που αναπαριστούν συχνά αυτές τις ιδέες. Αν και δεν ήταν οι ιδρυτές αυτής της δοξασίας παρόλα αυτά συνέτειναν ως προς τη διάδοσή της. Οι ύμνοι διαφυλάσσοντας πιστά την παράδοση αυτών των ιδεών, περιγράφουν την Εστία, θυγατέρα του ισχυρού Κρόνου να διαμένει στην κεντρική κατοικία του αέναου πυρός, κατοικία των μακάρων Θεών και κραταιό στήριγμα των θνητών. Αλλά κατά τους Ορφικούς και τους Πυθαγορείους, οι οποίοι έχουν πολλές σχέσεις μεταξύ τους, η σημασία της Εστίας διευρύνεται. Δεν είναι μόνον η Γή που κατέχει στο κέντρο της το Πυρ. Πηγή της ζωής είναι η Γή θεωρούμενη σε αυτή τη θέση, η οποία βρίσκεται μέσα στον κόλπο του Σύμπαντος.   Ο θρόνος της Εστίας είναι η «κεντρική έδρα του κόσμου», η δε έδρα αυτή είναι ακίνητη, ενώ τα άλλα ουράνια σώματα εκτελούν τις περιστροφές τους. Αυτός ο χαρακτήρας της Εστίας επεξηγεί εν μέρει, τον σχετικό μύθο της παρθενίας της. Εάν η Εστία είναι Θεά παρθένος δεν είναι απλά και μόνο επειδή το πυρ είναι το κατ’ εξοχήν καθαρό στοιχείο, είναι διότι η Γή εξαιτίας της σταθερότητάς της δεν έχει σχέση προς τα κινητά στοιχεία του Ουρανού. Ο Απόλλων, ο Ήλιος που όλη μέρα την θαυμάζει ερωτικά, δεν είναι ποτέ δυνατόν να την φτάσει διότι βυθίζεται στον Ωκεανό. Έτσι και ο Ποσειδών που αγαπά την Εστία, η οποία διαβρέχεται από τα κύματά του, μόλις που αγγίζει το θείο σώμα της. Είναι δε απαγορευμένο να εισδύσει στον κόλπο της Γής, μέχρι την πηγή του πυρός όπου διαμένει η Θεά.
Οι Στωϊκοί εξέφρασαν παραπλήσια με αυτή ιδέα, λέγοντας ότι η Εστία είναι παρθένος διότι η ακινησία δεν είναι ποτέ δυνατόν να γεννήσει. Αντίθετα οι Πυθαγόρειοι όπως ο Φιλόλαος δεν συμφωνούν με την γενική παράδοση, όταν μέσω του «Εστία Κόσμου» δεν εννοούν αυτήν την ίδια τη Γή, στην οποία απέδιδαν κίνηση αλλά σαν ένα σωρό πυρός, ακίνητο στο κέντρο του Σύμπαντος. Αυτές οι σχέσεις των ιδεών εξηγούν πως η Εστία αναμείχθηκε με τις άλλες θεότητες της Γής, την Γαία, την Δήμητρα και την Κυβέλη. Παριστώντας την ενίοτε ως Κυβέλη, γυναίκα που κρατούσαν τα χέρια της τύμπανο, εικόνα του κυκλικού σχήματος της γήινης σφαίρας. Ως Δήμητρα ήταν η αθάνατη πηγή του βίου, η οποία αναπτύσσεται πάνω στην επιφάνεια της Γής. Η ταύτιση της Εστίας με την Μητέρα των Θεών είναι ίσως από τις αιτίες που θεωρήθηκε ως η αρχαιότερη και πλέον σεβαστή από τις θεότητες. Ο Vernant αναφέρει: «η παρθένα όμως Θεά, για ν’ αναλάβει την λειτουργία της μονιμότητας μέσα στον χρόνο, πρέπει να εμφανίζεται επίσης ως μητέρα». Σχετικά με αυτό και όπως αναφέρθηκε παραπάνω Ευριπίδης, ταυτίζοντας την Γή με την Εστία, χρησιμοποιεί ακριβώς την έκφραση Γαία - Μήτηρ. Η Εστία αντιπροσωπεύει λοιπόν, την πατρική γενιά και την γυναίκα ως παρθένα, και την γυναίκα ως τεκνοποιητική δύναμη και «δεξαμενή» ζωής. Ο Πορφύριος υπογραμμίζει αυτή την πολικότητα, υποδεικνύοντας πως υπάρχουν όχι μία, αλλά δύο μορφές της Εστίας: «από την μια μεριά ο παρθενικός τύπος αλλά από την άλλη επίσης μια που η Εστία είναι δύναμη γονιμότητας (γόνιμος), ο τύπος της κυράς με τους πεταχτούς μαστούς (γυναικός προμάστου)».
Εν γένει, η Εστία υποδηλώνει αλληλοδιαδοχικά και μέσω σειράς ιδεών, τον κύκλο που ευρύνεται αδιαλείπτως, την εστία που βρίσκεται στο κέντρο του βωμού, την εστία στο μέσον της πόλεως, της Ελλάδος, το κεντρικό πυρ της Γής και τέλος την Γή, στερεά και ακίνητη εστία του Σύμπαντος. Διακρίνεται από τις άλλες θεότητες της φωτιάς μέσω των κοσμογραφικών ιδεών που προσαρμόζονται στο όνομα αυτής και μέσω της ηθικής ιδέας της στασιμότητας και αγιότητας του οικογενειακού βίου, του οποίου είναι το σύμβολο.   Η τελετουργία των «Αμφιδρομίων» που γίνονταν κατά την 5η ή 10η ημέρα από την γέννηση ενός παιδιού και συμπίπτει με την ονοματοδοσία του, πραγματοποιείται για την αναγνώριση του νεογέννητου από τον πατέρα και σκοπό έχει να εντάξει το παιδί στον χώρο του Οίκου, να το συνδέσει με την Εστία. Το τυπικό της τελετής περιλαμβάνει την περιφορά του βρέφους από τον πατέρα του, γύρω από την Εστία. Ο Βλάσης Ρασσιάς στο βιβλίο του «Εορτές και Ιεροπραξίες των Ελλήνων» λέει: «Οι συγγενείς και οι φίλοι της οικογένειας, φέρνουν από το πρωί γενέθλια δώρα στο νεογέννητο, το οποίο παρουσιάζει η μαία, στολισμένο με χρυσό ή ασημένιο περιδέραιο και κορδέλες, καθώς και με φυλακτά κατά της βασκανίας. Τα πρωινά «Αμφιδρόμια» κλείνουν με θυσία ζώου, το κρέας του οποίου παρατίθεται στο δείπνο, με σπονδές προς τους Εφέστιους Θεούς…» Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, οι νόμοι του Σπαρτιατικού πολιτεύματος δεν επέτρεπαν την τέλεση των «Αμφιδρομίων» με τον παραδοσιακό τρόπο γιατί το νεογέννητο δεν συνδεόταν με την πατρική εστία αλλά εντάσσετο στην πολιτική κοινότητα των Ομοίων.
Η Εστία αρχικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν είχε άγαλμα. Οι λατρευτές αρκούντο να θυσιάζουν σ’ αυτήν πάνω στον βωμό, που έκαιγε το Ιερό Πυρ της Θεάς, όπως και στο Ιερό αυτής στην Ερμιόνη. Η Ιερά Εστία θεωρείτο ως φυσικό άγαλμα της Θεάς. Οι αρχαίοι αναφέρουν πως υπήρχε άγαλμα της Εστίας στο Πρυτανείο των Αθηνών, επίσης στην Ολυμπία το οποίο αποδίδεται στον Γλαύκο τον Αργείο. Άγαλμα αξιόλογης τεχνοτροπίας υπήρχε στην Πάρο αφιερωμένο από τον Τιβέριο, στον ναό της Ομονοίας καθώς και στην Ρώμη φιλοτεχνημένο από τον Σκόπα. Η Θεά ήταν καθιστή, όπως αρμόζει στον αξιοπρεπή και σταθερό χαρακτήρα της και γύρω από το άγαλμα υπήρχαν δύο λυχνοστάτες που υποβαστούσαν τις λαμπάδες, οι οποίες υποδήλωναν την πύρινη φύση της.
Η Εστία καθισμένη σε θρόνο ή όρθια είναι πάντοτε σε κατάσταση πλήρους ακινησίας, η οποία ανταποκρίνεται στην ιδέα που είχαν για την θεότητα αυτή. Το καλύτερο από τα αγάλματα της Θεάς που έχει διασωθεί μέχρι της μέρες μας είναι η Vesta του μεγάρου Ιουστινιάνη, το οποίο πιθανόν να είναι ελληνικής καταγωγής. Η απλή περιβολή που την καλύπτει ολόκληρη, η ακαμψία του υφάσματος του χιτώνα της, το πέπλο που έπεφτε στους ώμους, η επιμελημένη κόμη της και η αυστηρή όψη, πάντα συντελούν στην απεικόνιση θρησκευτικής σοβαρότητας. Ο αριστερός βραχίονας δείχνοντας προς τον ουρανό, από όπου ήρθε το Ιερό Πυρ τής Εστίας, δίνει μόνο φαινομενική κίνηση στην ήρεμη αυτή παράσταση.   Ιερό της χρώμα είναι το λευκό και σύμβολα της η οικιακή φωτιά, ο πέπλος και ο φλεγόμενος κύκλος που συμβολίζει τη συνείδηση του Εαυτού, την αιωνιότητα, την πληρότητα και την ενοποίηση του πολλαπλού, που οι Γνωστικοί αργότερα, απεικόνισαν ως «ουροβόρο όφι». Έλενα Πετρή
http://www.hellenicpantheon.gr/hestia.htm

Το Ιερόν Πυρ της Εστίας

ΕΣΤΙΑ Η ΙΔΕΑ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΟΥ ΠΥΡΟΣ.
Η Εστία είναι μια από τις πιο αξιόλογες, σεβαστές και σεμνές μορφές του ελληνικού Δωδεκάθεου . Καλοσυνάτη και ευγενική Θεά, που εκφράζει το Ιερό Κέντρο του παντός, πράα και δίκαιη αποτελεί την προσωποποίηση του σπιτιού, το σύμβολο της οικίας της οποίας είναι προστάτιδα και κατ’ επέκταση της πιστής και γερά δεμένης οικογένειας.
Η Εστία είναι η θεά της φωτιάς, είναι η ζωντανή φλόγα που καίει ασταμάτητα στο κέντρο του σπιτιού, του ναού, της πόλης.. Η Εστία καθαγίαζε ναούς και κατοικίες και μόνον με την παρουσία της. Η εστία στους ναούς, που ήταν η απεικόνιση της θεάς Εστίας, άναβε πάντα από το φως του Ηλίου, άρα έχει σχέση με τις τροπές του Ηλίου και μάλιστα με τηνχειμερινή τροπή όπου θεωρείται ότι γεννιέται ο Ηλιος.
Σ’ αυτήν οι Έλληνες απέδιδαν την επινόηση της τέχνης για το χτίσιμο του πρώτου σπιτιού, καθώς επίσης και στην ενότητα που η ίδια αντιπροσώπευε, γι΄αυτό της είχαν αφιερώσει το κυριότερο μέρος της οικίας: εκεί δηλαδή που έκαιγε η φωτιά και συγκεντρώνονταν όλα τα μέλη της οικογένειας τριγύρω της. Σαν προστάτιδα της οικιακής ζωής και της οικογένειας, λάμβανε την πρώτη προσφορά σε κάθε θυσία στο σπιτικό, και στις ευωχίες οι πρώτες σπονδές γίνονταν προς τιμήν της, γι΄αυτό και η έκφραση «αφ’ Εστίας».αλλά δεν είχε δημόσια λατρεία. Εξαιτίας της γαλήνης, της πραότητας και της ηρεμίας που τη διέκρινε δε συμμετείχε ποτέ σε πολέμους ή διαμάχες.
.Οι επικλήσεις της «Πατρώα», «Ένοικος», «Σύνοικος», «Εφέστιος», «Πρυτανίτις», μας εγγυώνται την σταθερότητα αλλά και την μονιμότητα και την συνέχιση του βίου.
Η Θεά Εστία λατρευόταν όμως και στο επίπεδο της Πολιτείας, ως άσβεστη «κοινή των πολιτών» ΕΣΤΙΑ , στο ανά κάθε Πόλη «Πρυτανείο», υπό την φροντίδα ειδικών ιερειών, των παρθένων «Εστιάδων».
Η «Θεογονία» του Ησίοδου την παρουσιάζει αδελφή του Διός , της Ήρας, της Δήμητρας, του Ποσειδώνα, και του Πλούτωνα,, θυγατέρα και «πρώτο τέκνο» του Κρόνου και της Ρέας.
«Ιστιη, ην πρώτην τέκετο Κρόνος αγκυλομήτης,
Αύτις δ’οπλοτάτην , βουλήι Διός αιγίοχοιο»
«Εστία, αυτήν που γέννησε πρώτη ο Κρόνος,
Κι όμως νεώτερη ήταν με την βουλή του ασπιδοφόρου Δία»
Ομηρικός Ύμνος στην Αφροδίτη
Προστάτιδα της οικογενειακής ζωής, αρμονίας και ευτυχίας, προσωποποίηση της εντιμότητας και της σταθερότητας στο συζυγικό και οικογενειακό βίο. Ως πρωτότοκη κόρη του η Εστία είχε από την αρχή τεθεί επικεφαλής όλων των μεγάλων θεοτήτων και έτσι την τιμούσαν οι ποιητές
Κατά τον Όμηρο η Εστία, «ιστίη» όπως αναφέρεται στην Οδύσσεια, είναι αντικείμενο θρησκευτικού σεβασμού, την οποία επικαλούνται ως μάρτυρα των όρκων μαζί με τον Δία, που είναι απαραβίαστοι, και στους Ομηρικούς ύμνους όπως και στην Θεογονία εμφανίζεται περιβεβλημένη με ανθρωπομορφικό χαρακτήρα.
Το όνομά της ετυμολογείται από το «εστάναι» (κατά τον Κορνούτο), ή από το «εύω» (ανάπτω), και ανέρχεται από πρωτο-ελληνική «εφέστια» θεότητα που βρίσκεται στην μέση του μυκηναϊκού μεγάρου. Η Εστία είναι το κέντρο της ανθρώπινής διαμονής στο Πάνθεον του Ολύμπου την ίδια εποχή που στον Ελληνικό Κόσμο κορυφώνεται η θεσμική σύνδεση Οίκου / Πόλεως.
Από τη στιγμή που ο Δίας ανέλαβε τη βασιλεία του ουρανού, τον βοήθησε ουσιαστικά στην εξολόθρευση των Γιγάντων και στην οριστική εγκαθίδρυση της εξουσίας του. Ο Δίας εκτιμώντας την προσφορά της την ανακήρυξε θεά του Ολύμπου και της χάρισε το μοναδικό προνόμιο να μπορεί να έχει και να αποκτά οτιδήποτε θέλει και επιθυμεί με ή χωρίς τη μεσολάβησή του. Επιπλέον της παραχώρησε το δικαίωμα να τιμάται σ’ όλους τους ναούς των θεών ανεξαιρέτως κι ακόμη ο κάθε της βωμός να αποτελεί “κοινή εστία” για όλους τους Έλληνες, οι οποίοι της προσέφεραν τη πρώτη και την τελευταία θυσία σε κάθε γιορταστική σύναξη και στο όνομά της έδιναν τους πιο σημαντικούς όρκους.
Στο κέντρο του σπιτιού βρισκόταν η εστία, ο βωμός όπου έκαιγε φωτιά προς τιμή της θεάς. Την 5η ή την 10η μέρα από τη γέννηση ενός παιδιού και ταυτόχρονα με την ονοματοδοσία, ελάμβανε χώρα η τελετουργία των “Αμφιδρομίων” με περιφορά του βρέφους γύρω από την εστία. Σήμαινε την αναγνώριση του νεογέννητου από τον πατέρα και είχε σκοπό να εντάξει το παιδί στο χώρο του Οίκου και να το συνδέσει με τη θεά, προστάτιδα της οικογένειας.
Δίπλα στην εστία επίσης, έβαζαν να κάτσει ο ικέτης, αυτός που, όπως το υιοθετημένο παιδί, είναι εξόριστος από την πόλη του και αναζητά να ενταχθεί σε μία νέα ομάδα.
Ο ξένος οδηγείται στην εστία γιατί δεν μπορεί να υπάρξει επαφή ή σχέση με κάποιον αν δεν έχει εισαχθεί πρώτα στον οικιακό χώρο
Είτε γεννημένος μέσα στον Οίκο λοιπόν, είτε ξένος-ικέτης, αναδεικνύεται η αναγκαιότητα για μία διαδικασία ένταξης στην οικογένεια με το άνοιγμα του οικιακού κύκλου και σύνδεσης με την οικογενειακή κοινότητα. Γι΄αυτό ήταν απαραίτητη η συμβολική αναγνώριση σαν μία ψυχική διαδικασία αποδοχής μέσα σ’ έναν οίκο.
Η Ελληνίδα, σεβάσμια «παρθένα» Θεά, η συμμετοχή της «ηφαιστείας» φλόγας στην δημιουργία όχι ανθρώπων, αλλά Οίκων ανθρώ­πων, εκφράζει την ευγένεια, την αρμονική συμβίωση, την ανθρώπινη αφιέρωση σε σκοπούς, την Οικογένεια, την Φροντίδα, την Ασυλία, την ελπίδα για συνέχιση των γενών.
Είναι η δύναμη του τόπου και της Ομοήθειας, ο Ιερός Κύκλος των συν(γ)-κατοικούντων και συν-τρεφομένων, γι’ αυτό άλλωστε και οι αφιερωμένοι στη λατρεία της Ναοί ήσαν κατά κανόνα κυκλικοί.
Ο Κορνούτος γράφει: «ΤΟ Δ’ ΑΕΙΖΩΟΝ ΠΥΡ ΑΠΟΔΕΔΟΤΑΙ ΤΗι ΕΣΤΙΑι ΔΙΑ ΤΟ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΔΟΚΕΙΝ ΕΙΝΑΙ [ΟΝ], ΤΑΧΑ Δ’ ΕΠΕΙ ΤΑ ΠΥΡΑ ΕΝ ΚΟΣΜΩι ΠΑΝΤΑ ΕΝΤΕΥΘΕΝ ΤΡΕΦΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΙΑ ΤΑΥΤΗΝ ΥΦΕΣΤΗΚΕΝ Η ΕΠΕΙ ΖΕΙΔΩΡΟΣ ΕΣΤΙ ΚΑΙ ΖΩΩΝ ΜΗΤΗΡ, ΟΙΣ ΑΙΤΙΟΝ ΤΟΥ ΖΗΝ ΤΟ ΠΥΡΩΔΕΣ ΕΣΤΙ. ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΔΕ ΠΛΑΤΤΕΤΑΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΜΕΣΟΥΣ ΙΔΡΥΕΤΑΙ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΥΣ» («το δε αείζωον πυρ έχει αποδοθεί στην Εστία επειδή και αυτό φαίνεται να είναι ον, ίσως επειδή όλα τα πυρά στον κόσμο από δω τρέφονται και χάρη σ’ αυτήν πήραν την υπόστασή τους, ή επειδή είναι ζωοδότρα και μητέρα των ζώων, στα οποία αίτιο ζωής είναι το πυρώδες. Και απεικονίζεται στρογγυλή και ο βωμός της στήνεται στο μέσον κάθε σπιτιού»).
«ΤΑΥΤΗΝ ΜΕΝ ΓΑΡ ΔΙΑ ΤΟ ΕΣΤΑΝΑΙ ΔΙΑ ΠΑΝΤΟΣ ΕΣΤΙΑΝ ΠΡΟΣΗΓΟΡΕΥΣΑΝ ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΙ [Η ΔΙΑ ΤΟ ΤΑΥΤΗΝ ΥΠΟ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΕΣΩΤΑΤΩι ΤΕΘΕΙΣΘΑΙ Η ΔΙΑ ΤΟ ΕΠ' ΑΥΤΗΣ ΩΣΑΝΕΙ ΕΠΙ ΘΕΜΕΛΙΟΥ ΤΟΝ ΟΛΟΝ ΕΣΤΑΝΑΙ ΚΟΣΜΟΝ]» («Οι αρχαίοι είπαν αυτήν Εστία διότι έχει σταθεί οριστικά [ή διότι έχει τεθεί αυτή από τη φύση στο εσώτατο σημείο, ή διότι όλος ο κόσμος έχει τοποθετηθεί επάνω σε αυτήν ωσάν επάνω σε θεμέλιο]»).
Και συνεχίζει: «ΠΑΡΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΤΕ ΠΑΡΘΕΝΟΣ ΔΙΑ ΤΟ ΤΗΝ ΑΚΙΝΗΣΙΑΝ ΜΗΔΕΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΕΝΝΗΤΙΚΗΝ -ΚΑΙ ΤΟΥΤΟΥ ΧΑΡΙΝ ΚΑΙ ΥΠΟ ΠΑΡΘΕΝΩΝ ΝΕΩΚΟΡΕΙΤΑΙ» («και παρουσιάζεται παρθένα διότι η ακινησία τίποτε δεν γεννά -και χάριν τούτου υπηρετείται από παρθένους»).
Το Εφέστιο Ιερό Πυρ, για τους Έλληνες αποτελεί ένα ηθικό ον. Λάμπει, ζεσταίνει και μαγειρεύει την ιερή τροφή, όμως ταυτόχρονα «σκέπτεται» και έχει ολοκληρωμένη συνείδηση. Γνωρίζει τα καθήκοντα των ανθρώπων και επιβλέπει την εκπλήρωσή τους. Θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε και «ανθρώπινο», γιατί κατέχει τη διπλή ανθρώπινη φύση, αφού σε υλικό επίπεδο, αναφλέγεται, κινείται, ζει, παρέχει αφθονία, ετοιμάζει τα γεύματα, τρέφει το σώμα και σε ψυχικό επίπεδο εκδηλώνει συναισθήματα και αγάπη, δίνει στον άνθρωπο αγνότητα, επιβάλλει το κάλλος και το αγαθό, τρέφει την ψυχή.
Υπό αυτή την οπτική, σε κάθε οργανωμένη εγκατοίκηση (Οίκος, Πόλις) υπήρχε πάντοτε μια αρμόδια «Ιερά Εστία», ως φυσικό άγαλμα της Θεάς. Εκεί έπρεπε να βρίσκονται πάντα μερικά αναμμένα κάρβουνα και λίγες στάχτες και ο ιδιοκτήτης κάθε Οίκου και οι «Εστιάδες» ιέρειες στην πολιτειακή λατρεία της Θεάς, είχαν ιερή υποχρέωση να διατηρούν αυτό το πυρ άσβεστο ημέρα και νύχτα και συμφορές αναμένονταν στο σπίτι ή την Πόλη όπου έσβηνε το Ιερό Πυρ.
Στον «Ορφικό» ύμνο της Θεάς, αυτή χαιρετίζεται ως ακολούθως.
«Εστία ευδυνάτοιο Κρόνου θύγατερ βασίλεια,
η μέσον οίκον έχεις πυρός αενάοιο, μεγίστου,
τούσδε συ εν τελεταίς οσίους μύστας αναδείξαις,
θεισ’ αιειθαλέας, πολυόλβους, εύφρονας, αγνούς
οίκε Θεών μακάρων, θνητών στήριγμα κραταιόν,
αιδίη, πολύμορφε, ποθεινοτάτη, χλοόμορφε
μειδιόωσα, μάκαιρα, ταδ’ ιερά δέξο προθύμως,
όλβον επιπνείουσα και ηπιόχειρον υγείαν»
Ντροπαλή και σεμνή, συνεσταλμένη και κλειστή στις επαφές της με τους άλλους θεούς αμετάκλητη στις αποφάσεις και τις αρχές της εμφανιζόταν από την αρχή αρνητική τόσο στην ιδέα του γάμου,και του έρωτα παρόλο που πολλοί αντάξιοί της θεοί την είχαν προσεγγίσει όπως ο Ποσειδώνας και ο Απόλλωνας που ένθερμα είχαν εκδηλώσει το θαυμασμό και το ενδιαφέρον τους γι’ αυτήν.
Εκείνη δεσμευμένη με τον όρκο της αιώνιας παρθένας και ταγμένη στην υπηρεσία του σπιτιού και της οικογένειας, είχε συνειδητά αποβάλει κάθε ερωτική σκέψη και διάθεση που θα μπορούσε να προδώσει τον όρκο της. Αγγίζοντας το κεφάλι του ασπιδοφόρου Διός, όρκο μεγάλο έδωσε που ήταν και τελεσίδικος, παντοτινά να είναι παρθένα. Τότε ο Ζευς αντί για γάμο της έδωσε την μέγιστη τιμή, να κάθεται στο μέσον του σπιτιού απολαμβάνοντας την μεγαλύτερη μερίδα. Και, σε όλους τους Ναούς των Θεών είναι τιμιούχος και για όλους τους θνητούς η πρέσβειρα είναι των Θεαινών.
Οι αναφορές σ’ αυτήν περιορίζονται σ’ ένα μύθο που βρίσκουμε στον Ομηρικό Ύμνο για την Αφροδίτη, ο οποίος αναφέρει πως ο Ποσειδών και ο Απόλλων την ζήτησαν σε γάμο, όμως αυτή δεν ήθελε και αρνήθηκε σθεναρά.
Ο Απόλλων, ο Ήλιος που όλη μέρα την θαυμάζει ερωτικά, δεν είναι ποτέ δυνατόν να την φτάσει διότι βυθίζεται στον Ωκεανό. Έτσι και ο Ποσειδών που αγαπά την Εστία, η οποία διαβρέχεται από τα κύματά του, μόλις που αγγίζει το θείο σώμα της. Είναι δε απαγορευμένο να εισδύσει στον κόλπο της Γής, μέχρι την πηγή του πυρός όπου διαμένει η Θεά. Οι Στωϊκοί εξέφρασαν παραπλήσια με αυτή ιδέα, λέγοντας ότι η Εστία είναι παρθένος διότι η ακινησία δεν είναι ποτέ δυνατόν να γεννήσει.
Η Εστία είναι μια θεά με σταθερές ιδέες, “πιστεύω” και ιδανικά. Καμιά ερωτική πολιορκία δεν μπορούσε να την κάνει να υποκύψει και καμιά κατάσταση δεν μπορούσε να την εξαπατήσει, να την ξεγελάσει ή και να την απομακρύνει από τον κυριότερό της στόχο: την εξ΄ολοκλήρου αφιέρωσή της στην προστασία της οικογενειακής ευημερίας και θαλπωρής, στη διαφύλαξη και προάσπιση της σταθερότητας και της ιερότητας του γάμου, της οικογένειας, του σπιτιού. Δίκαιη και φιλάνθρωπη και για το λόγο αυτόν αφιερωμένη σ’ αυτό που πρέσβευε, η θεά δεν κλείσθηκε και οι αρμοδιότητες της δεν οριοθετήθηκαν μ μόνο μέσα στα στενά πλαίσια του σπιτιού. Η εύνοια και οι διαστάσεις της και οι δικαιοδοσίες πολύ γρήγορα επεκτάθηκαν, με αποτέλεσμα σταδιακά ως θεά να αντιπροσωπεύει όχι μόνο το κέντρο του σπιτιού, αλλά και της γης, και ολόκληρου του σύμπαντος.
Το Ιερό χρώμα της Θεάς Εστίας είναι το λευκό και σύμβολά της η οικιακή πυρά «εστία», φυσικό άγαλμα , ο πέπλος, και ο φλεγόμενος κύκλος, που συμβολίζει τη συνείδηση του Εαυτού, την πληρότητα, την αιωνιότητα και την ενοποίηση του πολλαπλού.
Η Εστία, αντίθετα με τις άλλες θεότητες του Ολύμπου, χαρακτηρίζεται από μια στατικότητα, καθώς παραμένει αμετακίνητη στον Όλυμπο. Ωστόσο, παρά την εξωτερική της αυτή ακινησία , ο εσωτερικός της κόσμος είναι ζωντανός και δυναμικός, γι΄αυτό και η Εστία είναι το αρχέτυπο της αυτοσυγκέντρωσης.
Η θηλυκή διάσταση της Εστίας αποτελεί τις βασικές αξίες που καλλιεργούνται και είναι η σιωπή ,η σεμνότης, η περισυλλογή, αξίες που οδηγούν στον δρόμο προς τις κρυμμένες ψυχικές διαστάσεις.
Οι πρώτοι Έλληνες έδωσαν το όνομα στην Θεά Εστία όχι τόσο από τον ακίνητο λίθο που βρισκόταν στο μέσον της οικίας τους και χρησίμευε για να υποβαστάει την φωτιά αλλά από την ίδια την φωτιά. Το οικιακό πυρ είχε ουράνια καταγωγή, άλλωστε ανερχόταν από τους κοινούς βωμούς στον ουρανό ως κομιστής των ευχών και των προσφορών των ανθρώπων, οι οποίοι με αυτόν τον τρόπο συν-κοινωνούν με τους Θεούς.
Στην θυσία, η γέννηση και η λαμπρή ενέργεια αυτής ήταν αναπόσπαστες συνθήκες της λατρείας των άλλων ουρανίων δυνάμεων, οι οποίες μόνο με την πρόσκληση αυτής γίνονται. Η Εστία, πρώτη από τους Θεούς αποκάλυψε την παρουσία της φωτιάς στην Γή. Ίσως, γι’ αυτό τίθεται στην αρχή της γενεαλογίας.
Η ιερή σημασία της λέξης Εστία φαίνεται απονεμημένη ως προς το Ιερό Πυρ που ανάβει για τις θυσίες. Στις θρησκευτικές δοξασίες των Ελλήνων έμειναν αυτές οι αναμνήσεις της αρχαίας ταυτότητας της Εστίας προς την ακτινοβόλο εστία του Βωμού. Σε όλα τα Ιερά αντιπροσωπεύει το Ιερό Πυρ, που καίει προς τιμήν της θεότητος που κατοικεί σ’ αυτό.
Η Εστία λοιπόν είναι η ιερή φωτιά που δημιουργεί το φως, τη θερμότητα και εξαγνίζει τον τόπο όπου καίει αυτή η φωτιά, ο συμβολισμός της οποίας συνδέεται με τη γνώση και τη συνειδητοποίηση. Η φωτιά είναι το κατεξοχήν μεταπλαστικό στοιχείο, κάτι πολύ σημαντικό, διότι ένα από τα πρωτεύοντα καθήκοντα του ανθρώπου είναι η μεταμόρφωσή του. Η φωτιά συμβολίζει τη δύναμη και αντιπροσωπεύει δύο αντίθετες πλευρές της ζωής: δίνει ζωή με τη ζεστασιά της , αναζωογονεί, ζωντανεύει, εξαγνίζει ,ατσαλώνει εάν κρατήσουμε τις αποστάσεις αλλά αν πλησιάσουμε υπερβολικά θα καούμε και μπορεί να πεθάνουμε.
Ο βωμός της στους Δελφούς ήταν η «Κοινή Εστία» των Ελλήνων, από εκεί άναβε η φωτιά των Ναών, η οποία δεν έσβηνε ποτέ .
Στο Ιερό του Δελφικού Απόλλωνος υπήρχε βωμός της Εστίας, αντικείμενο ιδίου σεβασμού, μέσα από τον οποίο έβλεπαν την «ΚΟΙΝΗ ΕΣΤΙΑ » της Ελλάδος και του κόσμου.
Εκεί έκαιγε το «ἀθάνατον Κεντρικο ΠΥΡ» , η αιωνία εστία, η αρχή πάσης γήινης ζωής, από ξύλα δάφνης και ελάτης από την οποίαν άναπτε το πυρ των ναών κάθε ελληνικής πόλης,
Ο Γάλλος συγγραφέας Martin αναφέρει πως «Η Εστία των Δελφών λαμβάνεται κατέχουσα επί της κυκλικής και ομαλής επιφάνειας της Γής και υπό τον θόλο του ουρανού, θέση όμοια της οικιακής εστίας,η οποία καλείται εξαιτίας τούτου «Μεσομφάλου» , ως κατεχούσης το μέσον του ορόφου στις παλαιές οικίες της Ελλάδος.
Μέσα στον ναό των Δελφών, δίπλα από την Ιερή Εστία, βρισκόταν ο λίθος ομφαλός, ο οποίος αναμφίβολα υποτίθεται πως έδειχνε το ακριβές σημείο του γήινου δίσκου».
Αυτή η θρησκευτική ιδέα της Εστίας, εξερχόμενη από την κατοικία της οικογενείας, με τον τρόπο που επεκτάθηκε σ’ όλο τον κόσμο, απέκτησε κοσμογραφικό χαρακτήρα μεταβάλλοντας την αρχική φύση αυτής της θεότητας.
Η φιλόξενη τράπεζα που αναφέρει ο Πλούταρχος ήταν η κυκλική τρίποδη τράπεζα καλούμενη Εστία της οποίας ο δίσκος ήταν η ακριβής απομίμηση του γήινου δίσκου, «μίμημα Γής».
Ό κοινός βωμός εκάστης πόλεως στο κέντρο της , το πρυτανείο, που έσβηνε μόνο όταν η πόλη βρισκόταν σε κίνδυνο, ήταν άσυλο ιερό των Ικετώνκαι τόπος υποδοχής δια τους ξένους.
Οι Αρκάδες είχαν και ιδίαν κοινή εστία στην Τεγέα.
Από το άσβεστο πυρ της εστίας ταύτης ελάμβαναν και το πυρ, το οποίο χρησίμευε δια τις κατά τις εκστρατείες θυσίες και το πυρ το όποιο προορίζονταν να μεταφερθεί υπό τους άποικους στην νέα τους πατρίδα δια να ανάψουν την εστία αυτής .
Ο συνδυασμός της Εστίας και του Ερμού στα μνημεία της τέχνης και της ελληνικής ποιήσεως μαρτυρεί πως υπάρχει σχέση μεταξύ τους. Ο Ερμής ήταν ο αληθινός εφευρέτης των θυσιών, ανάβοντας την πρώτη Φωτιά πάνω στη Γή, προς τιμήν των Θεών. Στις σπάνιες απεικονίσεις της η Εστία εμφανίζεται συνήθως μαζί με τον Ερμή με τον τρόπο που την σμίλεψε ο Φειδίας στο βάθρο του μεγάλου αγάλματος του Διός στην Ολυμπία μαζί με τους δώδεκα Θεούς, όπως μας περιγράφει ο Παυσανίας στα Ηλιακά του, και σίγουρα δεν αποτελεί μία καλλιτεχνική έμπνευση αλλά απεικονίζει βαθύτατες ,φιλοσοφικές έννοιες.
Ο Ομηρικός Ύμνος στην Εστία περιλαμβάνει μια εξάστιχη επίκληση στον Ερμή όπου ο ποιητής αναφέρεται δύο φορές στα αισθήματα φιλίας που νιώθει ο ένας για τον άλλον, και την στενή σύνδεσή τους , ενώ ο Παυσανίας μας ενημερώνει στα Αττικά υπήρχε βωμός,στο «Αμφιαράειον» του Ωρωπού, ο οποίος ήταν χωρισμένος σε τμήματα. Στο τρίτο τμήμα μοιράζονταν τις προσφορές η Εστία και ο Ερμής Ερμή, καθώς και μια εορτή στις Φάρες της Αχαΐας:
«Εστίη η πάντων εν δώμασιν υψηλοίσιν
Αθανάτων τε Θεών χαμαί ερχομένων τ’ ανθρώπων
Έδρην αίδιον έχαλχες πρεσβηίδα τιμήν
Καλόν έχουσα γέρας και τιμήν. Ου γαρ ατερ σου
Ειλαπίναι θνητοίσιν ιν’ ου πρώτη πυμάτη τε
Εστίη αρχόμενος σπένδει μελιηδέα οίνον
Και συ μοι Αργειφόντα Διός και Μαιάδος θιέ
Άγγελε των μακάρων χρυσόρραπι δώτορ εάων,
Ναίετε δώματα καλά, φίλα φρεσίν αλλήλοισιν
Ίλαος ως επάρηγε συν αιδοίη τε φίλη τε
Εστίη. Αμφότεροι γαρ επιχθονίων ανθρώπων
Ειδότες έργματα καλά νόω θ’ έσπεσθε και ήβη.
Χαίρε Κρόνου θύγατερ, συ τε και χρυσόρραπις Ερμής.
Αυτάρ εγών υμέων τε και άλλης μνήσομ’ αοιδής»
Εστία, που στα ψηλά δώματα όλων των αθανάτων
Θεών και των ανθρώπων που βαδίζουνε χάμου στη γη,
Αθάνατη έδρα σούλαχε αξίωμα πρεσβυτικό,
Ωραίο βραβείο νάχεις και τιμή.γιατί δίχως εσένα οι θνητοί
Δεν κάνουνε συμπόσια, όπου κανείς με πρώτη και τελευταία
την Εστία, να μην αρχίζει την σπονδή με οίνο μελίγευστο.
Και σύ εμένα γιέ του Δία και της Μαιάδος Αργειφόντη
Αγγελιοφόρε των μακαρίων, χρυσόραβδε δοτήρα αγαθών
Όντας ελεήμων βοήθησε μαζί με τη σεμνή και αγαπημένηΕστία,
γιατί και οι δύο εσείς στων γήινων ανθρώπων 
Μένετε τα ωραία δώματα με φιλική ανάμεσα σας διάθεση,
Και τα έργα τους γνωρίζοντας τους ανταμοίβετε με νου και ήβη.
Χαίρε του Κρόνου θυγατέρα εσύ και ο χρυσόραβδος Ερμής.
Αλλά εγώ εσάς και μ’άλλη μου ωδή θα υμνήσω.
Επί πολύ χρόνο δεν είχε εικόνα, οι δε άνθρωποι αρκούνταν να προσφέρουν θυσία σε αυτή επί του βωμού της, ένθα άσβεστο διατηρούνταν το ιερό της πυρ (Παυσ. II. 35.2).
Πρώτον είδωλο της υπήρξε η απεικόνιση της ως αειζώου και ζωογόνου φλογός. Αλλά και αργότερα τα αγάλματα της, έργα νεωτέρων καλλιτεχνών ήταν ολιγάριθμα. Από αυτά είναι , ένα στο πρυτανείο των Αθηνών, όπου ήταν οι νόμοι του Σόλωνος και το άγαλμα της Ειρήνης, στην αρχαία Ολυμπία, έργον του Αργείου Γλαύκωνος, ένα στην Πάρο αξιόλογου τέχνης, το όποιον ο αυτοκράτωρ Τιβέριος άρπαξε και το αφιέρωσε στον ναό της Ομονοίας, στην Ρώμη ,όπου υπάρχει και ένα άλλο άγαλμα , έργο του Σκόπα.
Η Εστία απεικονίζονταν συνήθως κρατούσα κλείδα και σκήπτρο ή πυρσό στη μία και δόρυ στην άλλη χείρα. Γύρω από την καθήμενη Εστίας ήταν δύο λυχνοστάτες υποβαστάζοντας τις καίουσες λυχνίας, σύμβολο της πύρινης φύσεως της θεάς. Πάντα τα αγάλματα αυτής, είχαν την μορφή σοβαρά και αξιοπρεπή και εξέφραζαν κατάσταση πλήρους ακινησίας, ανταποκρινόμενη προς την περί αυτής ιδεολογία των Ελλήνων.
Στην Ολυμπία απεικονί­ζονταν η Εστία, μεταξύ Ερμή και Έρωτος, και εις το βάθρο του αγάλματος του Διός. Από τα διασωθέντα αγαλμάτά της τα καλύτερα είναι η Εστία του μεγάρου Ιουστινιάνι στην Χίο. Η απλότητα του ενδύματος, το οποίο καλύπτει ολόκληρο το σώμα, η ακαμψία του υφάσματος του χιτώνα, το πέπλο που πέφτει στους ώμους της, η απεριποίητη κόμη και η αυστηρή φυσιογνωμία του αγάλματος παράγουν μίαν εντύπωση θρησκευτικής σεμνότητας. Σε αυτή την ήρεμη απεικόνιση προσδίδει φαινομενική μόνο κίνηση ο αριστερός βραχίονας , που δείχνει τον ουρανό, απ΄όπου ήλθε το ιερό πυρ της Εστίας. Από τις ελάχιστες δε διασωθείσες αγγειογραφίες, στις οποίες απεικο­νίζεται , είναι η επί του αγγείου του Σωσίου, στο οποίο η Εστία κρατά φιάλη πλησίον της Αμφιτρίτης και βρίσκεται στο Μουσείο του Βερολίνου.

ΤΟΠΟΙ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ
Όπως δια την Γαία πάς εσπαρμένος αγρός ήταν και βωμός λα­τρείας αυτής, ούτω και πας τόπος στον οποίον άναπταν πυρ ήταν βωμός της Εστίας.
Ιδίως όμως ιεροί δι’ αυτήν τόποι ήσαν τα πρυτανεία των πόλεων πλησίον των οποίων υπήρχαν οι βωμοί της, στους όποίους οι πρυτάνεις τελούσαν κατά πρώτον θυσία και έπειτα στους βωμούς των άλλων θεών, και εστίες των οικιών, το άσυλο παντός ξένου. Ως αρχαιότατος τόπος λατρείας της μνημονεύεται από τον Πίνδαρου η Τένεδος.
Ο βωμός της Εστίας στους Δελφούς Εστίας που ήταν η κοινή εστία της Ελλάδος, επειδή οι Δελφοί θεωρείτο ο ομφαλός της γης.
Σήμερα που η φωτιά της κοινής εστίας της Ελλάδος έχει σβήσει είναι χρέος όλων των Ελλήνων να ενωθούμε και ήρθε επιτέλους η ώρα να συσπειρωθούμε όλοι γύρω από το κέντρο της Χώρας μας, να ανάψουμε ξανά το Ιερό Πυρ της, να το διαφυλάξουμε άσβεστο , και να μεταλαμπαδεύσουμε το φώς της. Έλληνες όλου του κόσμου μας ενώνει η ίδια λαμπρή ιστορία μας οι δικοί μας Ήρωες, η μυθοιστορία μας, οι φιλόσοφοι –δάσκαλοί μας , τα τραγούδια μας, η μουσική μας , το φαγητό μας , τα γλέντια μας, αλλά και οι μάχες που έδωσαν οι παππούδες μας, οι πόλεμοι που αφανίσανε το Ελληνικό Έθνος και μας διασκορπίσανε, οι ηθικές μας αρχές και αξίες τις οποίες οφείλουμε να ξαναβρούμε, να τις επαναπροσδιορίσουμε, να τις προστατεύσουμε, ο δικός μας μοναδικός τρόπος να ζούμε , και να αισθανόμαστε.
Μόνο τότε θα ζήσουμε σαν Έθνος , σαν Έλληνες, σαν Άνθρωποι . Ας ψάξουμε πρώτα μέσα μας να ανακαλύψουμε το κέντρο του εαυτού μας, για να αναζωπυρώσουμε έναν μικρό σπινθήρα, να γίνουμε εμείς οι ίδιοι πυρφόροι και πυρ πνέοντες.
ΑΣ ΑΝΑΨΕΙ Η ΦΩΤΙΑ ΣΤΟ ΒΩΜΟ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ!!!
ΓΕΝΟΙΤΟ!!!

http://truth.freeforums.org/index.php?sid=4123f7a4e9eabe043038db636503db35

link: http://autochthonesellhnes.blogspot.gr/2011/11/blog-post_12.html